ŻylakiŻylaki to powiększone, poskręcane żyły widoczne tuż pod powierzchnią skóry. Żyły te pojawiają się najczęściej na nogach, mogą jednak powstawać również w innych częściach ciała. Żylaki to dość popularny typ schorzenia. Najczęściej nie towarzyszą im żadne objawy, ani oznaki. W niektórych przypadkach żylaki mogą powodować umiarkowany ból, prowadzić do formowania się zakrzepów krwi, wyprysków skórnych i innych problemów.

Omówienie

Żyły to naczynia krwionośne transportujące krew przez wszystkie tkanki organizmu, prosto do serca. Serce wtłacza krew w stronę płuc, by uzupełnić ją o tlen. Następnie, krew bogata w tlen jest rozprowadzana po całym ciele za pomocą naczyń krwionośnych nazywanych tętnicami.

Tętnice łączą się z kolei z naczyniami włoskowatymi, które odbierają tlen i transportują go wewnątrz tkanek. W końcu, krew żyłami wraca do serca, by ponownie przyjąć nową dawkę tlenu.

Żyły posiadają zastawki działające w jednym kierunku, które umożliwiają transport krwi we właściwą stronę. Jeśli zastawki te zostaną uszkodzone lub nie są odpowiednio wydolne, krew może zacząć się cofać, tworząc rozległe baseny wewnątrz naczyń krwionośnych. Prowadzi to do puchnięcia żył, które w następstwie jest przyczyną żylaków.

Ryzyko wystąpienia żylaków może być potęgowane przez wiele czynników. Zaliczamy do nich na przykład czynniki związane z dziedziczeniem, podeszłym wiekiem, płcią, ciążą, nadwagą i otyłością oraz niewystarczającą ilością ruchu.

Żylaki leczy się odpowiednio zmieniając tryb życia oraz za pomocą określonych czynności medycznych. Celem każdej terapii jest ograniczenie objawów, zapobieganie komplikacjom oraz poprawa wyglądu.

Poglądy na temat leczenia żylaków

Żylaki najczęściej nie prowadzą do występowania problemów zdrowotnych. Jeśli jednak takie wystąpią, lekarz może zalecić zmianę dotychczasowego trybu życia.

W niektórych przypadkach żylaki mogą wywoływać ból, prowadzić do zakrzepów, wyprysków skórnych i innych dolegliwości. W takich sytuacjach lekarze najczęściej podejmują odpowiednie działania medyczne. Niektórzy ludzie sami decydują się na zgłoszenie do lekarza, z myślą o poprawie swojego wyglądu lub w celu uśmierzenia bólu.

Większość terapii jest stosunkowo krótka i prosta, a długa rehabilitacja nie jest konieczna.

Co wywołuje żylaki?

Słabe lub zniszczone zastawki w żyłach mogą przyczyniać się do powstawania żylaków. Po tym, jak tętnice i naczynia włoskowate dostarczą krew bogatą w tlen do wszystkich partii ciała, żyły odprowadzają krew z powrotem do serca. Żyły znajdujące się w nogach muszą w tym celu przezwyciężyć działanie grawitacji.

Jednokierunkowe zastawki znajdujące się wewnątrz żył otwierają się, umożliwiając krwi swobodny przepływ, a następnie zamykają się nie dopuszczając do cofania się krwi. Jeśli zastawki te zostaną uszkodzone lub nie są odpowiednio wydolne, krew może zacząć się cofać, tworząc rozległe baseny wewnątrz naczyń krwionośnych. Prowadzi to do puchnięcia żył.

Słabe ścianki żył mogą wpływać na osłabienie zastawek. W normalnych warunkach, ściany żył są elastyczne (rozciągają się). Jeśli ścianki te staną się słabsze, tracą swoją standardową elastyczność. Przypominają wtedy zbyt rozciągniętą, gumową rurkę. W konsekwencji prowadzi to do wydłużenia i poszerzenia się żył, a klapki działające w zastawkach nie przylegają do siebie odpowiednio.

W sytuacji, gdy klapki zastawek nie działają prawidłowo, krew może przemieszczać się w kierunku odwrotnym do właściwego. Krew przemieszczające się w niewłaściwym kierunku wypełnia i rozciąga ścianki żył jeszcze mocniej. W wyniku tego, żyły stają się coraz większe, puchną i skręcają się starając wrócić do właściwego dla siebie położenia. Właśnie takie żyły określamy mianem żylaków.

Jakie objawy towarzyszą powstającym żylakom?

Objawy towarzyszące żylakom obejmują:

  • tworzenie się dużych żył widocznych tuż pod powierzchnią skóry
  • lekkie puchnięcie w okolicach kostek i stóp
  • obolałe lub „ciężkie” nogi
  • uczucie pulsowania bądź skurczów w nogach
  • swędzenie, głównie w dolnych partiach nóg i wokół kostki, ten objaw często sugeruje mylną diagnozę mówiącą o suchej skórze
  • nietypowy kolor skóry w okolicach żylaków

Objawem teleangiektazji są grupy czerwonych żył widocznych tuż pod powierzchnią skóry. Grupy te występują najczęściej w górnych partiach ciała, w tym na twarzy. Objawem tak zwanych pajączków są czerwone lub niebieskie żyły tworzące charakterystyczną sieć lub wzór przypominający koronę drzewa. Występują one najczęściej na nogach i twarzy.

W przypadku zaobserwowania tych objawów, warto skonsultować się z lekarzem. Mogą one bowiem być oznaką innych, bardziej poważnych dolegliwości.

Powikłania po żylakach

Żylaki mogą prowadzić do zapaleń skóry i swędzącej wysypki. Jeśli żylaki występują na nogach, zapalenie skóry może skoncentrować się wokół kostki lub dolnej partii nogi. Zapalenia skórne, które są podrażniane, powodują krwawienie bądź wypryski.

Żylaki mogą również wywoływać dolegliwość nazywaną zakrzepowym zapaleniem żył powierzchniowych. Zapalenie to prowadzi do formowania się wewnątrz żył poważnych zakrzepów. Zakrzepowe zapalenie żył powierzchniowych oznacza, że zakrzep powstał w miejscu znajdującym się w pobliżu powierzchni skóry. Tego typu dolegliwości powodować mogą ból i inne problemy wokół miejsca, w którym występują.

Jak leczy się żylaki?

Żylaki leczy się odpowiednio zmieniając tryb życia oraz za pomocą określonych procedur medycznych. Celem każdej terapii jest ograniczenie objawów, zapobieganie komplikacjom oraz poprawa wyglądu.

W przypadku, gdy żylaki nie wywołują wielu objawów, lekarz może po prostu zalecić zmianę trybu życia. Natomiast w sytuacji, gdy objawy są znacznie silniejsze, lekarze z reguły decydują się zastosować jedną lub kilka metod leczenia. Najczęściej podejmują taką decyzję, w przypadku odczuwania przez pacjenta silnego bólu, powstawania zakrzepów lub wyprysków na jego skórze.

Niektóre osoby cierpiące na żylaki decydują się dobrowolnie poddać leczeniu, by poprawić wygląd i kondycję swoich żył.

Mimo, że terapia może pomóc w walce z już uformowanymi żylakami, nie zapobiegnie ona tworzeniu się nowych.

Zmiana trybu życia

Zmiana trybu życia jest z reguły pierwszym krokiem do pozbycia się żylaków. Taka zmiana może zapobiec pogarszaniu się stanu żylaków, ograniczyć ból oraz opóźnić tworzenie się nowych żylaków. Zmiana trybu życia może obejmować:

  • unikanie spędzania dużej ilości czasu w jednej pozycji bez przerwy, unikanie krzyżowania nóg w pozycji siedzącej, utrzymywanie nóg wysoko w pozycji siedzącej, leżącej lub w trakcie snu; jeśli to możliwe, starajmy się podnosić nogi powyżej poziomu serca
  • uprawianie ćwiczeń fizycznych, które polegać będą na przemieszczaniu nóg i wzmacnianiu masy mięśniowej, dzięki temu krew w żyłach będzie sprawniej krążyć
  • unikanie zakładania ciasnych ubrań, szczególnie tych opinających w pasie, pachwinie i nogach; ciasne ubrania mogą pogorszyć stan żylaków
  • unikanie chodzenia na wysokim obcasie przez dłuższy czas buty na niskim obcasie wzmacniają mięśnie łydek, a silne mięśnie pozytywnie wpływają na krążenie krwi
  • w przypadku nadwagi lub otyłości, starajmy się zrzucić zbędne kilogramy, wpłynie to pozytywnie na krążenie krwi oraz zmniejszy ciśnienie w żyłach

Lekarz może również zalecić stosowanie pończoch uciskowych. Wywierają one niewielkie ciśnienie na nogę. To ciśnienie z kolei, nie dopuszcza do tworzenia się basenów krwi w żyłach i zmniejsza opuchliznę na nogach.

Wyróżniamy trzy typy pończoch uciskowych. Jednym z nich są rajstopy uciskowe. Wywierają one o wiele mniejszy nacisk niż inne rodzaje pończoch. Kolejnym typem są wydawane bez recepty rajtuzy uciskowe. Charakteryzują się one nieco silniejszym działaniem, niż rajstopy. Można je kupić w sklepach ze sprzętem rehabilitacyjnym oraz w aptekach.

Trzecim typem pończoch uciskowych są wydawane na receptę rajstopy o silnym działaniu uciskowym. Ciśnienie wywierane przez nie jest największe spośród wszystkich pozostałych typów pończoch. One również oferowane są w sklepach rehabilitacyjnych i dobrych aptekach. Należy jednak pamiętać, że w ich przypadku konieczne jest precyzyjne dopasowanie rajstop, najlepiej z pomocą specjalisty.

Zabiegi medyczne

Zabiegi medyczne mają na celu usunięcie żylaków lub ich zamknięcie. Usuwanie lub zamykanie żylaków najczęściej nie powoduje problemów z krążeniem krwi, ponieważ jest ona transportowana przez inne żyły.

Pacjenci mogą być poddawani jednej lub kilku terapiom z opisanych poniżej. Najczęściej występującymi efektami ubocznymi takich zabiegów są siniaki, opuchlizna, zmiana zabarwienia skóry i lekki ból.

Efekty uboczne są najsilniejsze podczas usuwania i podwiązywania żył. Stosunkowo rzadkimi efektami ubocznymi są silny ból, infekcje, zakrzepy i blizny.

Skleroterapia

Skleroterapia polega na wstrzyknięciu preparatu medycznego, który zamyka żyłę. Preparat ten wstrzyknięty wewnątrz żyły podrażnia ją i zabliźnia. W konsekwencji, żyła zamyka się i zostaje stopniowo usunięta.

Zabieg ten stosowany jest najczęściej na małych żylakach i niewielkich pajączkach. Wykonywany jest w gabinecie lekarskim, na stojąco. Czasami niezbędne jest kilkukrotne powtórzenie zabiegu, by żyła została całkowicie zamknięta.

Zabiegi wykonywane są zazwyczaj co 4 – 6 tygodni. Po zastosowaniu skleroterapii nogi owijane są bandażem elastycznym, który przyspiesza regenerację i redukuje opuchliznę.

Mikroskleroterapia

Mikroskleroterapia stosowana jest do walki z pajączkami i innymi niewielkimi żylakami.

Zabieg polega na wstrzyknięciu niewielkiej ilości substancji chemicznej wewnątrz żyły za pomocą niezwykle cienkiej igły. Substancja chemiczna zabliźnia żyłę prowadząc do jej całkowitego zamknięcia.

Chirurgia laserowa

Tego typu zabiegi polegają na skierowaniu wiązki lasera w stronę miejsca, gdzie wystąpiły żylaki. Laser powoduje stopniowe usunięcie żyły z organizmu.

Chirurgia wykorzystująca laser używana jest głównie do leczenia żylaków o niewielkich rozmiarach. Tego typu zabiegi nie obejmują stosowania substancji chemicznych ani skalpela.

Wewnątrznaczyniowa ablacja żył

Tego typu terapia wykorzystuje laser lub fale radiowe, które wytwarzając ciepło prowadzą do zamykania się żylaków.

Lekarz wykonuje niewielkie nacięcie na skórze, w pobliżu żylaków. Następnie umieszcza w żyle niewielką rurkę zwaną cewnikiem. Urządzenie znajdujące się na końcu cewnika nagrzewa wewnętrzną część żyły i zamyka ją.

Podczas zabiegu pacjent jest przytomny przez cały czas, jednak miejsce wprowadzenia cewnika jest z reguły miejscowo znieczulane. W większości wypadków pacjent może wrócić do domu już w dniu wykonania zabiegu.

Endoskopowa chirurgia żył

Podczas zabiegu endoskopowej chirurgii żył lekarz wykonuje niewielkie nacięcie w pobliżu miejsca występowania żylaków. Następnie wprowadza niedużą kamerę, przemieszczając ją wzdłuż żył. Narzędzie chirurgiczne przymocowane do kamery zamyka odpowiednią żyłę.

Endoskopowa chirurgia żył stosowana jest zazwyczaj w poważnych przypadkach występowania żylaków, powodujących wypryski skórne. Okres pełnej rehabilitacji po wykonanym zabiegu trwa zwykle do kilku tygodni.

Flebektomia ambulatoryjna

W trakcie zabiegu flebektomii ambulatoryjnej lekarz wykonuje kilka małych nacięć na skórze, które umożliwią usunięcie żylaków. Zabieg ten stosuje się najczęściej, by usunąć żylaki znajdujące się najbliżej powierzchni skóry.

Podczas takiego zabiegu pacjent jest cały czas przytomny, lekarz może jedynie zastosować miejscowe znieczulenie wokół nacięcia. W większości wypadków pacjenci wracają do domu zaraz po wykonanym zabiegu.

Usuwanie i podwiązywanie żył

Zabiegi usuwania i podwiązywania żył wykonuje się w pacjentów z najbardziej rozwiniętymi żylakami. Zabieg obejmuje szczelne zawiązywanie i usuwanie żył za pomocą niewielkich nacięć na skórze.

Podczas zabiegu pacjentowi podawana jest odpowiednia dawka środków usypiających, dzięki czemu nie odczuwa on bólu w trakcie przeprowadzania zabiegu.

Usuwanie i podwiązywanie żył wykonywane jest z reguły w pacjentów leczonych ambulatoryjnie. Czas powrotu do pełni sił po takim zabiegu wynosi od 1 do 4 tygodni.

Powyższy artykuł został napisany na podstawie publikacji znajdującej się pod adresem:
http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/vv/

Tłumaczenie zostało wykonane przez biuro tłumaczeń IBT.
Link: biuro tłumaczeń

Skomentuj