Fot. sxc.hu„W starożytności wielcy mistrzowie stojąc na ziemi wspierali niebo, kontrolując yin i yang, oddychając esencją qi, stali samotnie, chroniąc ducha, z ciałem będącym jednością.” Powyższe słowa, pochodzące z „Wewnętrznej księgi Żółtego Cesarza”, niektórzy uważają za najwcześniejszą w chińskich źródłach wzmiankę o metodzie ćwiczeń zhan zhuang. Jednak prawdziwy rozwój i popularyzacja tej metody nastąpiły dopiero w XX wieku.

Ćwiczenia określane jako zhan zhuang były i są wykorzystywane w większości tradycyjnych chińskich sztuk walki. Ich funkcja sprowadza się jednak w niektórych przypadkach niemal wyłącznie do wzmocnienia nóg, dla uzyskania mocnej, stabilnej pozycji. Poza nazwą nie mają one wówczas nic wspólnego z ćwiczeniami omawianymi w tej książce.

Ćwiczenia zhan zhuang, o których tutaj mówimy, takie jak wykorzystywane są w chińskich szpitalach i sanatoriach jako uzupełniająca forma terapii lub rehabilitacji, a także uprawiane przez szerokie rzesze ludzi w celu poprawy i utrzymania stanu zdrowia i dobrego samopoczucia, zostały rozwinięte przez słynnego mistrza Wang Xiangzhai, który żył w latach 1885-1963.

Młody chłopiec uczniem mistrza

Jako młody chłopiec Wang Xiangzhai był uczniem mistrza Guo Yunshen, jednego z najsłynniejszych przedstawicieli wewnętrznej sztuki walki xingyiquan (hsing-i ch’uan). Ponieważ w wielu współczesnych szkołach xingyiquan ćwiczenia zhan zhuang ograniczają się tylko do jednej pozycji santishi, nie jest jasne, czy Wang Xiangzhai poznał więcej takich ćwiczeń w ramach „sekretnego przekazu”, czy może sam rozwinął je później na bazie santishi.

Wang Xiangzhai przez wiele lat podróżował po Chinach, spotykając wielu mistrzów tradycyjnych form ćwiczeń i sztuk walki. Dało mu to ogromne doświadczenie i było jednym z czynników, które wpłynęły na wykształcenie przez niego w połowie lat 20. XX wieku własnej wersji systemu xingyiquan, którą nazwał yiquan. Ćwiczenia zhan zhuang stały się najbardziej akcentowanym, charakterystycznym elementem treningu. Na przełomie lat 20. i 30. Wang Xiangzhai zrobił furorę w Szanghaju.

Był to okres silnego wpływu kultury i nauki Zachodu w Chinach, okres krytycznego spojrzenia na dziedzictwo chińskiej tradycji. Doświadczenie Wanga, wynikające z kontaktów z mistrzami różnych szkół, w różnych częściach Chin, wskazywało, że nie wszystko w tradycji było wartościowe, że z bezkrytycznego powielania starych wzorców może wynikać też wiele złego. Wpływ zachodniej nauki był zatem istotnym czynnikiem, który zainspirował go do spojrzenia na wszystko także z innego, nowego punktu widzenia. Jego celem stało się zachowanie tego co w tradycyjnych systemach wartościowe, a wyeliminowanie tego co błędne. Otwarło to drogę do dokładniejszej weryfikacji metod i modyfikacji teorii.

Pod koniec lat 30. Wang Xiangzhai przeniósł się do Pekinu, który odtąd stał się głównym ośrodkiem yiquan. W latach 40. system ten był też przez jego uczniów promowany pod nazwą dachengquan. Nazwa ta jest stosowana do dziś przez niektóre nurty systemu.

Popularność yiquan

Gdy yiquan stał się popularną sztuką walki, wielu ćwiczących mogło osobiście przekonać się, że wykonywanie ćwiczeń zhan zhuang znakomicie służy poprawie stanu zdrowia. W latach czterdziestych coraz więcej osób uczyło się od Wanga z myślą przede wszystkim o korzyściach zdrowotnych. Natomiast w latach 50. klimat dla popularyzacji skutecznej sztuki walki nie był sprzyjający. W takiej sytuacji Wang Xiangzhai skoncentrował się głównie na wykorzystaniu ćwiczeń zhan zhuang w celach terapeutycznych, pracując w szpitalach w Pekinie i Baoding. Taki wariant yiquan, sprowadzony do najbardziej podstawowych ćwiczeń stał się dość popularny. Cały system uprawiany był natomiast przez niewiele osób. Dopiero od lat 80. i 90. datuje się ponowny rozkwit pełnego yiquan/dachengquan.

System ćwiczeń dla zdrowia rozwinięty przez Wang Xiangzhai’a określany jest zazwyczaj mianem zhan zhuang, ponieważ ćwiczenia pozycyjne w staniu są tu wykorzystywane najczęściej. Stosuje się jednak także ćwiczenia w pozycji siedzącej, leżącej, bądź stojącej z podparciem oraz ćwiczenia ruchowe.

Osoby, których stan zdrowia nie ogranicza w zbyt dużym stopniu możliwości wykonywania bardziej zaawansowanych ćwiczeń, uprawiają pełen system yiquan.

Powyższy tekst jest fragmentem darmowej książki „Zhan Zhuang QIGONG” autorstwa Andrzeja Kalisza.
Kliknij tutaj, by pobrac całą książkę

Skomentuj