Zawał serca powstaje w wyniku zablokowania dopływu krwi do określonego obszaru mięśnia sercowego. Jeśli prawidłowy przepływ krwi nie zostanie przywrócony może to doprowadzić do uszkodzenia lub martwicy komórek mięśniowych określonego obszaru. Zawał to najczęstsza przyczyna zgonu wśród kobiet i mężczyzn w Stanach Zjednoczonych. Na szczęście, dzisiejsza medycyna gwarantuje doskonałe leczenie, które ratuje życie oraz zapobiega kalectwu. Aby leczenie przyniosło oczekiwany skutek, należy zastosować je w ciągu godziny od wystąpienia pierwszych objawów.

Co powoduje zawał?

Większość zawałów spowodowana jest chorobą niedokrwienną serca (miażdżycą tętnic wieńcowych). W wyniku choroby na ściankach tętnic wieńcowych od wewnątrz tworzą się blaszki miażdżycowe. Pęknięcie blaszki powoduje powstanie skrzepu. Zawał powstaje w momencie, gdy skrzep jest już na tyle duży, że całkowicie blokuje przepływ krwi.

Zablokowana w tętnicy krew powoduje, że przenoszony przez nią tlen nie zostaje dostarczony do określonego obszaru serca co prowadzi do jego uszkodzenia. Jeśli ratunek nie jest natychmiastowy, tkanki serca obumierają.

Zawał mięśnia sercowego powstaje również na skutek choroby małych naczyń, na którą częściej zapadają kobiety niż mężczyźni.

Inną mniej powszechną przyczyną ataku serca są skurcze tętnic wieńcowych, które zamykają ich światło. Takie skurcze mogą powstać nawet wtedy, gdy tętnice wieńcowe nie są objęte procesem chorobowym (miażdżycą tętnic wieńcowych). Nie wiadomo co tak naprawdę powoduje skurcz.
Może on być wynikiem:

Zarzywania niektórych narkotyków (np. kokainy)

Stresem lub bólem

Wystawienie na działanie bardzo niskiej temperatury

Paleniem papierosów

Komu grozi zawał?

Niektóre czynniki mogą w większym stopniu wpłynąć na rozwój miażdżycy tętnic wieńcowych oraz wystąpienie zawału. Niektóre z nich można kontrolować. Inne niestety nie.

Do najważniejszych czynników, które znajdują się w zasięgu naszej kontroli są:

Palenie

Nadciśnienie tętnicze

Wysoki poziom cholesterolu we krwi

Nadwaga i otyłość

Siedzący tryb życia

Cukrzyca (wysoki poziom cukru we krwi)

Czynniki, nad którymi nie jesteś w stanie zapanować to:

Wiek. Ryzyko wzrasta u mężczyzn po 45 roku życia oraz u kobiet, które przekroczyły 55 lat (lub po menopauzie).

Dziedziczenie lub wczesna choroba niedokrwienna serca. Ryzyko wzrasta, jeśli choroba wystąpiła u ojca albo brata przed ukończeniem 55 roku życia lub u matki albo siostry zanim skończyły 65 lat.

Niektóre czynniki zwiększające ryzyko rozwoju choroby niedokrwiennej serca mogą występować razem. Zbiór powiązanych ze sobą czynników nazywamy zespołem metabolicznym. U ludzi cierpiących na taki syndrom ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych jest 2 razy większe. Ryzyko rozwoju różnych typów cukrzycy wzrasta natomiast pięciokrotnie.

Jakie są oznaki i objawy zawału?

Nie każdy zawał rozpoczyna się nagłym i miażdżącym bólem tak jak jest to najczęściej przedstawiane w filmach. Sygnały oraz objawy alarmowe różnią się w zależności od osoby. Niektóre ataki zaczynają się powoli z łagodnym bólem i uczuciem dyskomfortu w klatce piersiowej. U niektórych osób nie występują nawet żadne objawy (cichy zawał).

Ból oraz uczucie dyskomfortu w klatce piersiowej

Ból i uczucie dyskomfortu w klatce piersiowej to najczęstsze objawy zawału. W większości przypadków ataku serca występuje uczucie dyskomfortu w środkowej części klatki piersiowej, które może utrzymywać się przez kilka minut, ustępować na chwilę po czym powracać. Dyskomfort może być odczuwalny jako ściskanie i ból. Uczucie to bywa łagodne lub ostre. Ból towarzyszący zawałowi mięśnia sercowego może być odczuwalny jako niestrawność lub zgaga.

Objawy ataku są podobne do objawów dusznicy bolesnej. Jest to ból w obrębie klatki piersiowej występujący u ludzi cierpiących na chorobę niedokrwienną serca, który uaktywnia się po ostrym wysiłku. Trwa on zazwyczaj kilka minut po czym ustaje. Dusznica, której towarzyszący ból utrzymuje się lub przybiera inny charakter (co jest częstsze, np.dusznica bolesna spoczynkowa) może być sygnałem zawału. Dolegliwości powinien zbadać lekarz.

Inne sygnały i objawy

Inne typowe sygnały i objawy to:

Dyskomfort w okolicy obręczy barkowej ciała (w jednej lub obu rękach, plecach, szyi, szczęce lub brzuchu)

Duszności, które mogą się pojawić przed bólem w klatce piersiowej

Nudności żołądka, wymioty, oszołomienie lub omdlenie, napady zimnego potu

Nie u każdego mogą występować typowe sygnały ataku serca. Nawet jeśli osoba przeszła już zawał, nie znaczy to, że następnym razem objawy będą takie same. Im większe jest ich nasilenie, tym bardziej prawdopodobniejsze jest ryzyko wystąpienia ataku.

Działaj szybko

Czasem objawy i sygnały są natychmiastowe. Niekiedy jednak rozwijają się one stopniowo, na kilka godzin, dni, a nawet tygodni przed atakiem.

Dowiedz się więc jakie są objawy zawału. W ten sposób będziesz mógł pomóc sobie lub komuś innemu. Im wcześniej znajdziesz się pod opieką lekarską, tym mniejsze szkody dla serca poczyni zawał.

Zadzwoń po pomoc w ciągu 5 minut od kiedy zaczniesz podejrzewać u siebie zawał lub jeśli ból w obrębie klatki piersiowej utrzymuje się nawet po zażyciu przepisanych ci leków.

Nie jedź sam do szpitala ani nie zawoź tam nikogo. Zadzwoń po pogotowie. Personel medyczny zastosuje odpowiednie procedury ratunkowe już w drodze na salę operacyjną.

Powyższy artykuł został napisany na podstawie publikacji udostępnionej przez National Heart Lung and Blood Institute – instytutu zajmującego się sprawami związanymi z sercem, płucami i układem krwionośnym.

Pełna wersja publikacji w języku angielskim jest dostępna pod adresem:
http://www.nhlbi.nih.gov/health/dci/Diseases/HeartAttack/HeartAttack_WhatIs.html

Tłumaczenie zostało wykonane przez biuro tłumaczeń IBT.
Link: biuro tłumaczeń

Skomentuj używając Facebooka

Dodaj komentarz bez użycia Facebooka

Komentarze (3)

  1. Karolina pisze:

    Moj ojciec mial podwyzszone ryzyko zawalu serca. Nie zgadniecie co bylo przyczyna. Chrapanie!. Cale szczescie matka go namowila by zapisal sie do lekarza i zaczal leczyc chrapanie. Nie dosc ze na zdrowie juz nie narzeka to i ja nie mam powodow do narzekania bo w domu w koncu jest cicho

  2. poiuyt pisze:

    no tak jak masz zawał to nie jedz na pogotowie! zadzwon na pewno przyjada, tak gdzies po 40min (jak przyjada)głupoty pisza, wal odrazu na odział ratunkowy!!!

  3. klaudiatmp pisze:

    zdarzają się też zawały ciche, o których nie mamy pojęcia, których nieodczuwany, są one bardzo groźne, bo bez wiedzy o nich, nie podejmujemy leczenia, warto regularnie monitorować serce, aby już jakieś delikatne kołatania wykryć wcześniej niż staną się one poważne, zachęcam do poczytania o zdalnym ekg z domu albo ogólnie o telemedycynie – na pewno jest to ciekawe idea , kontakt masz od razu z lekarzem, on wcześniej coś wykryje, zanim zdecydujemy się wezwać karetkę, często się zdarza że ludzie nie dzwonią bo myślą, że im przejdzie albo aż tak źle się nie czują – a warto to zdiagnozować