Fot. sxc.huZapalenie wątroby wirusowe (WZW) jest to ostra choroba zakaźna, uszkodzenie miąższu wątroby wywołane przez wirusy Hepatitis. Do najważniejszych wirusowych czynników zapalenia wątroby zalicza się wirusy, które zostały oznaczone kolejnymi literami alfabetu: Hepatitis A virus (HAV), Hepatitis B virus (HBV), Hepatitis C virus (HCV), Hepatitis D virus (HDV) – znany również jako czynnik delta – i Hepatitis E virus (HEV).

Pięć wymienionych wirusów zapalenia wątroby można podzielić na dwie grupy: przenoszone drogą pokarmową (jelitowe wirusy zapalenia wątroby) HAV i HEV (oznaczone samogłoskami A i E), które wywołują najczęściej samoustępujące zakażenia z krótkim okresem objawów chorobowych, i pozostałe trzy: HBV, HCV, HDV (oznaczone spółgłoskami B, C, D), które mogą wywoływać poważniejsze, ostre choroby przechodzące często w przewlekłe.

Właściwe rozpoznanie

Niezwykle istotne jest, aby w okresie pierwszych objawów ostrego wirusowego zapalenia wątroby typu A, czyli jeszcze przed zażółceniem, nie doszło do błędnego rozpoznania innej dolegliwości i podania leków szkodliwych dla wątroby, ponieważ jest ona bardzo wrażliwa na nadmiar farmaceutyków. Uszkodzona przez zapalenie wirusowe wątroba regeneruje się niezwykle długo, dlatego osoba, która przebyła to schorzenie, powinna przez rok przestrzegać wskazówek, jak jej oszczędzać. Ważne jest, aby zrezygnować z niektórych leków, stosować dietę przez 3–6 miesięcy, a w niektórych, ciężkich przypadkach nawet przez rok, prowadzić spokojny tryb życia, unikać napięć emocjonalnych i co najważniejsze – całkowicie wykluczyć alkohol.

Wirusy A i B wywołują dwa rodzaje zapaleń wątroby:

Tzw. żółtaczkę epidemiczną (typ A). W postawieniu prawidłowej diagnozy pomocne są próby wątrobowe. Polegają one na laboratoryjnym badaniu głównie krwi. W próbach tych oznacza się aktywność enzymów wątrobowych i bada przeciwciała. Jest to typowa choroba brudnych rąk, gdyż do zakażenia najczęściej dochodzi głównie drogą pokarmową, przez pożywienie i wodę. Czas wylęgania to 2–3 tygodnie. Przeważnie zachorowania występują latem i wczesną jesienią. Głównie u dzieci, młodzieży i ludzi starszych. Na początku choroby objawy są typowe dla zakażenia wirusowego, a więc np. dla grypy – łamanie w kościach, osłabienie, uczucie rozbicia, stany podgorączkowe. Jednak niektórzy chorzy skarżą się również na ból gardła i kaszel, innym dokuczają wymioty, nudności, biegunka, a nawet bóle mięśni i stawów. Zażółcenie skóry i oczu pojawia się dopiero po kilku dniach trwania pierwszych symptomów i to u nielicznych chorych. Zazwyczaj chorzy na wirusowe zapalenie wątroby są hospitalizowani.

Podstawowymi elementami leczenia są odpowiednio zmodyfikowana dieta odciążająca wątrobę i odpoczynek, a więc leżenie w łóżku przez 4–6 tygodni, aż do normalizacji prób wątrobowych.

Istotne jest, iż wirusy odpowiedzialne za WZW A nie powodują nosicielstwa, czyli stałej obecności wirusa w organizmie. WZW A nie powoduje przewlekłego zapalenia wątroby, choć sama choroba może utrzymywać się dłużej niż 6 miesięcy. Według statystyk znaczna cześć dorosłej populacji Polski przebyła zakażenie WZW A i poprzez to nabyła odporność na ten typ zakażenia.

Tzw. żółtaczka wszczepienna (typu B i C). Czas wylęgania trwa od 6 tygodni do 6 miesięcy. Zazwyczaj zakażenie następuje droga pozajelitową, przez zakażone igły, strzykawki, narzędzia chirurgiczne i stomatologiczne, a także przetaczanie krwi zakażonej wirusami. Do zarażenia wirusem typu B i C najczęściej dochodzi w szpitalu i laboratorium. Występują jednak przypadki zakażeń u kosmetyczki lub w gabinecie stomatologicznym. Wirus typu B szerzy się także przez kontakty płciowe. Zdecydowana większość zachorowań kończy się pełnym wyzdrowieniem. U części chorych jednak, pomimo odpowiedniego leczenia, wirus typu B pozostaje w komórkach wątroby i we krwi. Osoby te stają się jego nosicielami i mogą zakażać innych, np. podczas kontaktów płciowych. Również w czasie porodu dziecko może się zarazić od matki. Ostre wirusowe zapalenie wątroby czasem przechodzi w przewlekłe i wymaga wówczas długiego i skomplikowanego leczenia. Powikłania nie są częste, ale bywa, że postępujący proces zapalny prowadzi do rozwoju marskości. W przypadku zaawansowanego stadium choroby wątroby konieczne jest stosowanie diety przez całe życie.

Musisz wiedzieć, że jeżeli bez wyraźnej przyczyny czujesz się zmęczony, osłabiony, odczuwasz pobolewanie w prawym podżebrzu, a w przeszłości miałeś wykonywany zabieg chirurgiczny, przetaczano Ci krew przed 1992 rokiem lub stosowałeś narkotyki dożylne, powinieneś koniecznie i bezzwłocznie wykonać badania w kierunku zakażenia wirusem HCV.

WZW typu C często przebiega bezobjawowo, a po 10–15 latach może doprowadzić do marskości, a czasem nowotworu. Jest ono bardziej niebezpieczne od WZW typu B. Szacuje się, że w Polsce jest zarażonych tym wirusem ok. 500 tysięcy osób. Oczywiście nie wszystkim grozi marskość, ale niebezpieczeństwo w przypadku niewykrycia i nieleczenia jest dość duże.

Żółtaczka

Żółtaczka to najczyściej występujący objaw, który jest widoczny i który nas niepokoi, dlatego też warto dowiedzieć się nieco więcej na ten temat. Żółtaczka objawia się żółtym zabarwieniem skóry i błon śluzowych na skutek przepojenia tkanek bilirubiną, co jest wynikiem jej nadmiaru w surowicy krwi (hiperbilirubina). Żółtaczka jest objawem różnych chorób, najczęściej wirusowego zapalenia wątroby (żółtaczka miąższowa). Rozróżnia się:

żółtaczkę mechaniczną zaporową, która rozwija się w następstwie utrudnionego odpływu żółci do dwunastnicy. Główną przyczyną jest zatkanie dróg żółciowych od wewnątrz, które wywołane jest przez kamicę, obrzęk zapalny, pasożyty, raka brodawki dwunastnicy, zwłóknienie zwieracza Oddiego lub też od zewnątrz (guz głowy trzustki, rak wątroby, powiększone węzły chłonne). Ten typ żółtaczki może prowadzić do marskości żółciowej wątroby. W chorobie tej wątroba jest powiększona, równomiernie ziarnista. W obrazie klinicznym dominuje żółtaczka, przy ogólnie dobrym stanie chorego. Dopiero w mocno zaawansowanym okresie choroby pojawia się niedomoga miąższu wątroby lub objawy nadciśnienia wrotnego,

żółtaczkę hemolityczną – wynik nadmiaru we krwi bilirubiny, powstającej na skutek masowego patologicznego rozpadu krwinek czerwonych, czyli hemolizy, i uwalniania się z nich dużych ilości hemoglobiny. Bilirubina nie przedostaje się do moczu, natomiast jest w nim znacznie zwiększona ilość urobilinogenu. Niedokrwistość hemolityczna to przeważnie choroba hemolityczna noworodków.

Powyższy tekst jest fragmentem poradnika pt.
„Jak dbać o zdrowie wątroby i pęcherzyka żółciowego?”

www.watroba-woreczek.pl

Skomentuj