Fot. sxc.huUkład oddechowy to zespół organów i tkanek wspomagających nasze oddychanie. Główną częścią tego systemu są drogi oddechowe, płuca i występujące w nich naczynia krwionośne oraz mięśnie biorące udział w procesie oddychania.

Drogi oddechowe
Drogi oddechowe mają kształt rurek, transportują powietrze bogate w tlen do naszych płuc i dwutlenek węgla, produkt przemiany materii, z płuc.

W skład dróg oddechowych wchodzą: nos, a przede wszystkim jamy nosowe, usta, krtań, tchawica, oskrzela wraz z ich rozgałęzieniami

Powietrze dostaje się do naszego ciała przez nos lub usta, gdzie jest ogrzewane i staje się bardziej wilgotne. (zimne, suche powietrze podrażnia płuca) Następnie powietrze przechodzi przez krtań i tchawicę. W tchawicy strumień powietrza jest rozdzielany i kierowany w stronę dwóch oskrzeli, z których trafia do płuc.

Nagłośnia, zbudowana z cienkich tkanek, zakrywa tchawicę kiedy połykamy. Uniemożliwia to przedostanie się jedzenia lub napojów do dróg oddechowych i dalej do płuc.

Poza ustami i niektórymi częściami nosa, drogi oddechowe posiadają specjalne włoski nazywane rzęskami, pokryte lepkim śluzem. Rzęski wyłapują drobnoustroje i inne obce cząsteczki próbujące dostać się do dróg oddechowych.

Te malutkie włoski kierują obce cząsteczki do nosa lub ust. Następnie są one połykane lub usuwane z organizmu w formie kaszlu lub kichania. Podobną rolę pełnią włoski znajdujące się w nosie oraz ślina.

Płuca i naczynia krwionośne

Płuca i znajdujące się w nich naczynia krwionośne dostarczają tlenu i usuwają z organizmu dwutlenek węgla. Płuca znajdują się po obu stronach mostka, wypełniają niemal całą przestrzeń klatki piersiowej. Lewe płuco jest niewiele mniejsze niż prawe, ponieważ w jego pobliżu znajduje się serce.

Znajdujące się w okolicach płuc oskrzela rozwidlają się na tysiące mniejszych naczyń nazywanych oskrzelikami. Zakończone są one niewielkimi pęcherzykami powietrza.

Każdy z tych pęcherzyków pokryty jest siecią bardzo małych naczyń krwionośnych – kapilar. Kapilary połączone są z systemem tętnic i żył, które rozprowadzają krew po całym organizmie.

Tętnica płucna i jej rozgałęzienia transportuje krew zawierającą dwutlenek węgla (i pozbawioną tlenu) do kapilar otaczających pęcherzyki. W pęcherzykach dwutlenek węgla przedostaje się z krwi do powietrza. Tlen z powietrza przedostaje się do krwi w płucach.

Krew bogata w tlen podąża wtedy do serca żyłami płucnymi i ich rozgałęzieniami. Serce pompuje krew bogatą w tlen do wszystkich części naszego ciała.

Płuca podzielone są na pięć głównych części nazywanych płatami. Niektórzy ludzie poddają się zabiegom usunięcia chorego płata płucnego. Mogą oni jednak oddychać korzystając z pozostałych płatów.

Mięśnie wykorzystywane podczas oddychania

Mięśnie znajdujące się przy płucach pomagają im kurczyć się i rozszerzać, umożliwiając tym samym oddychanie. W skład tych mięśni wchodzą:

Przepona

Mięśnie międzyżebrowe

Mięśnie brzuszne

Mięśnie znajdujące się w szyi oraz okolicach obojczyka

Przepona jest mięśniem o kształcie kopuły znajdującym się poniżej płuc. Rozdziela ona klatkę piersiową od jamy brzusznej. Przepona to główny mięsień używany podczas oddychania.

Mięśnie międzyżebrowe znajdują się pomiędzy żebrami. One również odgrywają ważną rolę w procesie oddychania.

Poniżej przepony znajdują się mięśnie brzuszne. Pomagają one wydychać powietrze kiedy oddychamy szybko (na przykład podczas ćwiczeń fizycznych).

Mięśnie znajdujące się w szyi i okolicach obojczyka wspierają proces wdychania powietrza jeśli pozostałe mięśnie odpowiedzialne za oddychanie nie funkcjonują prawidłowo lub jeśli uniemożliwia je choroba płuc.

Powyższy artykuł został napisany na podstawie publikacji udostępnionej przez National Heart Lung and Blood Institute – instytutu zajmującego się sprawami związanymi z sercem, płucami i układem krwionośnym.

Pełna wersja publikacji w języku angielskim jest dostępna pod adresem:
http://www.nhlbi.nih.gov/health/dci/Diseases/hlw/hlw_respsys.html

Tłumaczenie zostało wykonane przez biuro tłumaczeń IBT.
Link: biuro tłumaczeń

Skomentuj