Trudności wychowawcze”Przede wszystkim nigdy nie miałam takiej świadomości, ani też nikt mi nigdy nie powiedział, że to, co przeżywam, jest właśnie wynikiem mojego dojrzewania.

A rzeczywiście przeżywałam wtedy ogromną niezgodę na świat, na różne zjawiska, jakich byłam świadkiem. To wręcz doprowadzało mnie do obłędu”.

Cytat ten pochodzi z książki ”O dorastaniu czyli kod buntu”, w której znajdziemy wiele interesujących wypowiedzi znanych osób, na temat trudnego dorastania. Wyżej przytoczone słowa padały z ust znanej każdemu z nas Kory Jackowskiej.

Mądre wychowanie

Coraz więcej młodych ludzi, przygotowując się do właściwego wypełniania roli rodzicielskiej, poszukuje rad i wskazówek, dotyczących mądrego wychowania. Aby mądrze wychować dziecko, rodzice muszą zrozumieć, że dziecku potrzebni są oboje rodzice. Oboje w równym stopniu przyczyniają się do powstania nowego życia, dlatego oboje w równym stopniu są odpowiedzialni za to życie. Rola matki w życiu dziecka jest równie ważna, jak rola ojca. Ojciec też jest niezastąpiony. Ojciec powinien przekazać dziecku życiową mądrość, solidarność i ofiarność. Tak więc drodzy rodzice, wychowywać należy wspólnie.

Zdaniem wielu mądrych ludzi, dziecko niczego nie przynosi ze sobą na świat. Wszystko dopiero kształtuje się i tworzy. To od nas rodziców zależy na jakiego człowieka wychowamy nasze dziecko. Każdy z nas poddany jest działaniom różnych wpływów środowiska. Wielu rodzicom wydaje się, że jeśli dziecko jest syte, czyste i nie brakuje mu żadnych rzeczy materialnych, to ma wszystko, czego potrzebuje. Żyjemy w czasach gonitwy za pieniędzmi, co niestety odbija się na wychowaniu naszego dziecka. Często jest tak, że nie uświadamiamy sobie, że wnikając w świat naszego dziecka poprzez bliskie współżycie, możemy lepiej nim pokierować, co ma zasadniczy wpływ na jego dorosłe życie.

Czym są trudności w wychowaniu?

Bunt dwulatka

Trudności w wychowaniu mogą pojawiać się już od najmłodszych lat. Najczęściej dotyczą już sytuacji z dzieckiem dwuletnim, który pokazuje swój pierwszy bunt. Na czym polega bunt dwulatka? Zazwyczaj przejawia się to krzykiem, biciem czy tupaniem. Jest to zazwyczaj niekontrolowany odruch na porażkę. Dlaczego? Dwuletni maluch nie potrafi jeszcze mówić o swoich emocjach, dlatego reaguje zazwyczaj złością. Kiedy nasz maluch wpadnie w histerię zignorujmy po prostu jego zachowanie i poczekajmy aż się uspokoi. W takim właśnie momencie powinniśmy przejąć inicjatywę. Nie krzyczeć na dziecko, nie denerwować się, lecz pokazać mu, co jest dobre, a co złe. Dziecko tego nie wie. To rodzice muszą mu wytłumaczyć, jak ma się zachowywać w podobnych sytuacjach.

Moje dziecko kłamie

Często zastanawiamy się, dlaczego nasz maluch kłamie? Najmłodsze dzieci kłamią z różnych powodów. Małe dzieci kłamią nieświadomie, opowiadając o czymś, czego nie doświadczyli. Są to tzw. kłamstwa pozorne, lub też pseudokłamstwa. Inaczej jest, kiedy dziecko nie mówi prawdy, by coś ukryć. Najczęstszymi powodami kłamstwa są: strach przed ukaraniem, chęć zwrócenia na siebie uwagi, chęć zaimponowania, naśladowanie. Często jest tak, że najmłodsze dzieci nie odróżniają jeszcze prawdy od fikcji. Żyją w swoim świecie fantazji, z którego często trudno im wyjść. W sytuacji, kiedy nasze dziecko dopuściło się kłamstwa, nie karćmy go od razu. Dajmy mu jeszcze jedną szansę. Najwłaściwszymi pytaniami w takiej sytuacji będą słowa:

”Zastanów się i odpowiedź, czy naprawdę było, jak mówisz”

W ten właśnie sposób dajemy mu jeszcze jedną szansę.

Trudności wieku szkolnego

Fobia szkolna jest coraz częściej występującym zjawiskiem u dzieci rozpoczynających naukę. U dziecka dotkniętego fobią szkolną obserwuje się niechęć do uczęszczania na zajęcia szkolne oraz zaburzenia somatyczne, w postaci wymiotów i bólu głowy. Fobia szkolna często poprzedzona jest jakimś nieprzyjemnym zdarzeniem związanym ze szkołą. Fobia taka może być powodem strachu przed rozstaniem z rodzicami, dlatego ważne jest odpowiednie przygotowanie naszego dziecka do szkoły. Aby uniknąć trudności związanych ze szkołą, rodzice powinni wypowiadać się o szkole w przyjazny sposób. W żadnym wypadku nie powinniśmy używać słów ”nie bój się, w szkole jest fajnie”, gdyż słowa te mogą być odebrane jako sugestia pojawienia się czegoś, co może wzbudzić u dziecka obawę.

Okres dojrzewania

Okres dojrzewania jest niezwykle obfitujący w problemy wychowawcze. Nasze dziecko wkracza w okres buntu. Niejednokrotnie nie potrafimy sobie poradzić z relacjami z nastolatkiem. Do najczęstszych problemów wychowawczych nastolatków należą rywalizacja z rodzicami, nadpobudliwość, potrzeba większej swobody, chęć wolności.

Dojrzewający nastolatek jest zazwyczaj bardzo drażliwy i łatwo go dotknąć każdym słowem krytyki. W jednej chwili czuje się dorosły, i tak też chce być traktowany. Po chwili jednak pragnie przytulenia i troskliwości. Jest to dla niego niezwykle trudny okres, przez który musimy mu pomóc mądrze przejść. Najczęstszą przyczyną konfliktów nastolatka z rodzicami są zarzuty braku swobody. Zbliżający się do dorosłości nastolatek upomina się o swoje prawa, a z drugiej zaś strony boi się dorosłości. Drodzy rodzice rozmawiajmy z naszym dojrzewającym dzieckiem, nawet jeśli mówi, że tego nie potrzebuje.

Seksualizm

Uaktywnienie hormonów u dojrzewającego nastolatka zmusza go do zainteresowań sprawami seksualnymi i romantycznymi aspektami życia. Niestety, odżywający popęd seksualny u nastolatka przegrywa z nieśmiałymi kontaktami z płcią przeciwną. Dopiero, w nieco starszym wieku, nastolatek staje się gotowy do pierwszego kontaktu cielesnego z płcią przeciwną. Zadbajmy o właściwe przygotowanie go do życia seksualnego. Ojciec powinien porozmawiać z synem o antykoncepcji. Tak samo – matka z córką. Nie traktujmy tematu seksualności jako tematu wstydliwego. Nie odkładajmy rozmowy o seksie w nieskończoność. Ważne jest również przygotowanie szkolne nastolatka do życia seksualnego, dlatego Wychowanie do życia w rodzinie powinno być przedmiotem obowiązującym w każdej szkole. W interesie każdego rodzica powinno być przygotowanie dziecka do współżycia, w taki sposób, by nabyło ono umiejętności przewidywania konsekwencji.

Nałogi

Statystyki odnoszące się do picia alkoholu wśród nieletnich są przerażające. Prawie 90% nastolatków pije alkohol. Nastolatek pod wpływem alkoholu miewa spowalniające procesy myślowe, obniżoną sprawność ruchową, zniekształcające wrażenia wzrokowe i słuchowe. Ponadto nastolatek pod wpływem alkoholu narażony jest na ryzykowne zachowania. Często uczestniczy w bójce, prowadzi samochód, odbywa stosunki płciowe kończące się nierzadko nieplanowaną ciążą.

Innym, równie popularnym nałogiem nastolatków jest palenie tytoniu. Młodzi ludzie sięgają po papierosa z ciekawości, naśladując dorosłych, czy też za namową rówieśników. Warto porozmawiać z dzieckiem o konsekwencjach palenia. Porozmawiać o umiejętności powiedzenia stanowczo ”nie”.

Najgorszym nałogiem, przed jakim chcielibyśmy uchronić nasze dziecko są narkotyki. Młodzi ludzie ”biorą” prochy z kilku podstawowych powodów: chęć zabawienia się, poczucie bycia kimś wyjątkowym, chęć zwrócenia na siebie uwagi – coraz częściej dotyczy to rodziców, ciekawość, chęć zaimponowania, brak asertywności czy też obawa przed odrzuceniem z grupy.

Warto rozmawiać z nastolatkiem o wszystkich czyhających na niego nałogach, zanim jeszcze zbliży się do wieku, w którym występuje chęć eksperymentowania. Walka z nałogiem jest chyba najtrudniejszym problemem wychowawczym, z którym często musimy się zmierzyć.

Jak uniknąć trudności wychowawczych?

Nie ulega wątpliwości, że każde dziecko przysparza rodzicom problemy wychowawcze. Dzieci sprawiające trudności wychowawcze, to nie tylko te złośliwe, agresywne, lekceważące swoje obowiązki. Dzieci trudne do wychowania, to również dzieci nieśmiałe, przewrażliwione, lękliwe, wycofujące się z kontaktów z innymi. Zarówno, z dziećmi z pierwszej wymienionej grupy, jak i z tej drugiej należy właściwie postępować.

Oto kilka wskazówek dla rodziców:

  • rozbudźmy jego zainteresowania
  • okazujmy zrozumienie i serce
  • rozmawiajmy z dzieckiem
  • słuchajmy, kiedy do nas mówi
  • uczmy się wzajemnego zaufania
  • bądźmy konsekwentni

Pamiętajmy, że rodzice są pierwszymi i najważniejszymi wychowawcami swoich dzieci. To właśnie rodzice ponoszą konsekwencje wykroczeń swoich nieletnich dzieci, dlatego pracujmy nad właściwym wychowaniem swojego dziecka od najmłodszych lat.

Opracowała
Anna Głowacka

Skomentuj