Tabletki antykoncepcyjne

Dokładna znajomość antykoncepcji jest szansą na pojawienie się dziecka w najbardziej optymalnych dla prawidłowego rozwoju warunkach i czasie. Żyjemy w czasach, kiedy to tabletki antykoncepcyjne stały się najczęściej wybieraną metodą antykoncepcji. Okres ogromnej popularyzacji kalendarzyka małżeńskiego, czy stosunków przerywanych w pewnym sensie mamy już za sobą.

Marzeniem wielu kobiet jest antykoncepcja, które pozwoli na swobodne kontakty seksualne, bez dyskomfortu fizycznego, w postaci bólu, czy nadwrażliwości miejsc intymnych, jak to zazwyczaj ma miejsce w przypadku mechanicznych środków antykoncepcyjnych. Niestety przy stosowaniu tabletek antykoncepcyjnych nie można zapominać o mechanizmach ich działania.

Pigułki antykoncepcyjne są bardzo złożonym specyfikiem hormonalnym, który silnie oddziałuje na układ nerwowy kobiety. Wpływają silnie na przysadkę mózgową w taki sposób, że zupełnie zmieniają i odwracają porządek hormonalny czynności jajników. Preparat ten uniemożliwia wzrost pęcherzyka jajeczkowego. Powoduje blokadę wydzielania estrogenów przez jajniki. Wszystko to powoduje, iż w pierwszej fazie cyklu miesiączkowego następuje efekt działania hormonu ciałka żółtego,inaczej nazywanego luteinizacją. Normalnie luteinizacja występuje po jajeczkowaniu w drugiej połowie cyklu.

Skuteczność metod antykoncepcji ocenia się wg wskaźnika Pearla. Wskaźnik ten informuje nas do ilu ciąż dojdzie u 100 kobiet stosujących daną metodę antykoncepcyjną w ciągu jednego roku. Im niższy jest wskaźnik Pearla, tym metoda antykoncepcyjna jest skuteczniejsza. Tabletki antykoncepcyjne posiadają najniższy wskaźnik Pearla, odpowiadający liczbie 0,01-0,02.

Rodzaje tabletek antykoncepcyjnych

Tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe

Są to tabletki , które zawierają estrogen i progesteron w różnych dawkach w zależności od ich typu i rodzaju. Tabletki antykoncepcyjne oparte na składzie dwóch hormonów powodują:

  • zagęszczanie śluzu szyjkowego , co uniemożliwia przedostanie się plemników
  • blokadę owulacji
  • zmianę budowy endometrium – niemożliwe jest przyjęcie zapłodnionej komórki jajowej przez błonę śluzową macicy
  • wydłużenie się czasu do spotkania komórki jajowej i plemników – zwalnia się transport jajowodowy

Te dwuskładnikowe dzielimy na tabletki jednofazowe, dwufazowe i trójfazowe.

Tabletki jednofazowe inaczej nazywane monofazowymi

Są to tabletki, które w opakowaniu wszystkie tabletki zawierają tą samą ilość hormonów.

Tabletki antykoncepcyjne trójfazowe

Są to pigułki, w których opakowaniu znajdują się trzy rodzaje tabletek z różną zawartością hormonów. Środkowa seria zawiera najczęściej zwiększoną dawkę estrogenów, a kolejne serie zawierają coraz większe dawki progestagenów.

Tabletki dwufazowe mają różne dawki hormonów zależnie od dnia cyklu – obecnie nie stosowane.

Zalety stosowania pigułek antykoncepcyjnych:

  • zapobieganie ciąży – bardzo wysoki wskaźnik Pearla – 0,01-0,02
  • zmniejszenie obfitości krwawień miesiączkowych
  • łagodzenie w maksymalnym stopniu PMS
  • mniejsze ryzyko wystąpienia torbieli jajnika
  • mniejsze ryzyko wystąpienia ciąży pozamacicznej
  • mniejsze ryzyko wystąpienia raka jajnika
  • mniejsze ryzyko wystąpienia raka endometrium
  • wyregulowanie cyklu miesiączkowego
  • komfort psychiczny współżycia seksualnego
  • wygodne stosowanie

Wady stosowania tabletek antykoncepcyjnych:

Tabletki antykoncepcyjną dają możliwość wystąpienia również skutków ubocznych i związanych z nimi działań niepożądanych. Do najczęstszych zaliczamy:

  • występowanie stanów apatii
  • występowanie stanów depresyjnych
  • nie zabezpieczają przed chorobami przenoszonymi droga płciową
  • wzrost masy ciała
  • powiększenie piersi i tkliwość
  • skoki ciśnienia tętniczego krwi
  • obrzęki kończyn
  • zaburzenia w krzepliwości krwi
  • plamienia
  • brak apetytu
  • wzmożony apetyt
  • brak zainteresowania seksem
  • nadmierne pobudzenie seksualne
  • inne

Przeciwwskazaniem do stosowania tabletek antykoncepcyjnych są:

  • choroby układu krążenia
  • choroby niedokrwienne serca
  • ciąża
  • nadciśnienie
  • paleniepapierosów u kobiet, które ukończyły 35 rok życia
  • problemy z krzepliwością krwi
  • choroby depresyjne
  • długotrwałe unieruchomienie
  • poważne choroby wątroby
  • migrena z aurą ogniskową

Tabletki antykoncepcyjne dostępne są jedynie na receptę, gdyż przepisać może je ginekolog po dokładnym zbadaniu kobiety i wykluczeniu przeciwwskazań do antykoncepcji hormonalnej.

Badania jakie powinna wykonać kobieta decydująca się hormonalną antykoncepcję

Przed dobraniem właściwej antykoncepcji hormonalnej, należy wykonać stosowne badania laboratoryjne. Drogie Panie dotyczy to antykoncepcji:

  • doustnej
  • domięśniowej
  • w plastrze

Do badań laboratoryjnych, które powinna wykonać kobieta decydująca się na antykoncepcję hormonalną należą:

  • morfologia
  • AlAT, AspAT, GGTP
  • rozmaz krwi obwodowej
  • badanie poziomu glukozy we krwi
  • badanie poziomu cholesterolu
  • profil hormonalny
  • koagulacja mająca na celu zbadanie czasu krwawienia i krzepnięcia krwi, czas koalinowo-kefalinowy oraz czynniki krzepnięcia

Ponadto, ginekolog ma obowiązek przeprowadzenia z pacjentką dokładnego wywiadu w kierunku zdiagnozowania i ryzyka wystąpienia chorób wątroby, zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, kobiecych nowotworów w rodzinie pacjentki, palenia tytoniu i innych mających wpływ na stosowanie tabletek.

Ważnym badaniem przed podjęciem stosowania antykoncepcji hormonalnej jest wykonanie badania cytologicznego, USG narządów rodnych oraz badania piersi.

Antykoncepcja a przyjemność bycia kobietą

Antykoncepcja hormonalna uwalnia kobietę od ciągłego lęku przed niechcianą ciążą, daje możliwość przyjemnego kontaktu cielesnego. Pozwala na planowanie rodziny oraz na pozbycie się nieprzyjemnych oznak bycia kobietą, w postaci napięcia miesiączkowego, spóźniania się miesiączki, czy też zbyt obfitych krwawień.

Pierwsze kroki w stronę antykoncepcji

Antykoncepcję zaczęto stosować już w starożytności, choć nie miało to żadnego związku z zabezpieczeniem. Kobiety, które nie chciały zajść w ciążę smarowały wnętrze pochwy łajnem krokodylim. Wierzyły, iż ten ”specyfik” uniemożliwi przedostanie się plemników.

Nieco inne poglądy na świat antykoncepcji miał żyjący w W II w. n.e. Soranus z Efezu, który był greckim lekarzem. Polecał on kobietom smarowanie miejsc intymnych imbirem oraz owocami granatowca.

Prezerwatywa zaczęła pojawiać się w wieku XVI. Była wykonana ze skóry oraz jelit pochodzenia zwierzęcego. Ich twórcą był włoski lekarz Falloppio .

W latach 40-tych XX wieku badania dowiodły, że zastrzyki z dawką progesteronu hamują jajeczkowanie u zwierząt. Wyśmienity specjalista w dziedzinie rozmnażania się ssaków w roku 1950 rozpoczął badania nad doustnym środkiem antykoncepcyjnym. W naszym kraju pierwsza pigułka antykoncepcyjna została wprowadzona do sprzedaży w 1966 roku.

Inne metody antykoncepcji

Biorąc pod uwagę różnorodność czynników uniemożliwiających stosowanie antykoncepcji hormonalnej w postaci tabletek, warto poznać inne metody zapobiegania ciąży.

Oto one:

Domaciczna wkładka – spirala
Zmniejsza ruchliwość plemników. Polecana dla kobiet, które nie rodziły. Spiralę zakłada się w czasie miesiączki. Można z niej korzystać nawet do 7 lat.

Zastrzyk
Hamuje on jajeczkowanie. Podaje się go raz na trzy miesiące. Ruch plemników zostaje utrudniony przez zagęszczony śluz w pochwie.

Plaster
Plaster przyklejamy na skórę pośladka lub ramienia w pierwszym dniu krwawienia. Po tygodniu przyklejamy nowy. Po trzech tygodniach robimy tydzień przerwy. Zapobiega owulacji.

Pierścień dopochwowy
Hamuje owulację i zagęszcza śluz. Pierścień wkładamy w dniu miesiączki i wyjmujemy po 3 tygodniach. Przed kolejnym założeniem robimy tygodniową przerwę.

Prezerwatywa
Nakłada ją mężczyzna przed stosunkiem. Stanowi mechaniczną barierę, która uniemożliwia przedostanie się plemników do kanału szyjki macicy.

Metoda termiczna
Określa płodność na podstawie codziennych pomiarów temperatury. Płodność kobiety trwa od 6 dni poprzedzających wzrost temperatury do 3 dni po skoku.

Kalendarzyk obserwacji cyklu – małżeński
Kalendarzyk taki dla większości nie daje gwarancji zabezpieczenia, dlatego od dawna nie stosowany.

Wskazówka
To, o czym powinniśmy nie zapominać, to fakt, że jedynie prezerwatywa jest w miarę skuteczną metodą zapobiegania chorobom przenoszonym drogą płciową. Żadna inna antykoncepcja nie zabezpieczy nas przed chorobami.

Na sam koniec należy podkreślić, iż jedynie lekarz może zadecydować o tym, jaką antykoncepcję poleci. Jedynie lekarz może zlecić wykonanie stosownych badań oraz nie wyrazić zgody na określony rodzaj antykoncepcji. Dlatego też czytając ten artykuł, miejcie Państwo świadomość tego, że jest on jedynie informacyjną lekturą.

Opracowała
Anna Głowacka

1 komentarz do “Tabletki antykoncepcyjne

  1. Oprócz antykoncepcji warto również spojrzeć kalendarzyk dni płodnych. Na pewno stosując go razem ze środkami antykoncepcyjnymi zmniejszymy ryzyko zajścia w ciążę. Jeden z tego typu kalendarzy: http://dni-plodne.com

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.