Fot. sxc.huPopularny jest podział chińskich sztuk walki na style zewnętrzne – waijia i wewnętrzne – neijia. Do zewnętrznych zalicza się zdecydowaną większość, a tylko nieliczne do wewnętrznych. Na początku XX wieku grono mistrzów xingyiquan, baguazhang i taijiquan w Pekinie uznało, że systemy te mają wiele cech wspólnych i w związku z tym zdecydowano o zaliczeniu ich do jednej rodziny neijia (dosłownie: rodzina wewnętrzna).

Z przyczyn historycznych zatem, gdy mowa o stylach wewnętrznych, mamy na myśli te właśnie systemy. Nie ma też większych wątpliwości, jeśli chodzi o styl liuhebafaquan. Często także yiquan zaliczany jest do systemów wewnętrznych, ponieważ wywodzi się z xingyiquan. Twórca yiquan nie przywiązywał jednak większej wagi do tej klasyfikacji.

W pewnym uproszczeniu można powiedzieć, że style zewnętrzne koncentrują się bardziej na typowym treningu fizycznym, i typowym wykorzystaniu siły, a wewnętrzne bardziej na pracy nad koordynacją pomiędzy umysłem i ciałem oraz nad specyficznym sposobem generowania siły przy użyciu całego, stosunkowo rozluźnionego ciała. Tradycyjne teorie określały to jako „użycie siły kości i ścięgien, a nie mięśni”. Mówi się o sile lub energii wewnętrznej – nei jin. Należy pamiętać, że gdy w kontekście systemów wewnętrznych mowa jest o sile wewnętrznej, w oryginale mamy często do czynienia z terminem nei jin, a niekoniecznie qi. Brak wiedzy o tym jest przyczyną ogromnych nieporozumień.

Uwaga na nazewnictwo

Trzeba zwrócić uwagę, że podziału na systemy zewnętrzne – waijia i wewnętrzne – neijia nie należy mylić z podziałem na metody treningowe zewnętrzne – waigong (trening fizyczny) i wewnętrzne – neigong (trening mentalny, „energetyczny” itp). W niemal wszystkich bowiem chińskich systemach klasyfikowanych jako zewnętrzne wykorzystuje się w mniejszym lub większym stopniu trening neigong.

Wcześniej była już mowa o taijiquan (tai chi). Dwa inne powszechnie znane systemy wewnętrzne to baguazhang (pakua chang) i xingyiquan (hsing-i ch’uan). Pomimo zdecydowanych różnic w sposobie ćwiczenia, formy tych systemów, podobnie jak taijiquan można zaliczyć do szeroko rozumianego qigong. Szczególnie charakterystyczne jest tu przywiązywanie dużej wagi do umysłu – czynnika mentalnego oraz nacisk na głęboką zewnętrzną i wewnętrzną harmonię. Owa wewnętrzna harmonia oznacza doskonałą koordynację pomiędzy aktywnością umysłu, a wykorzystaniem ciała. Tradycyjne teorie opisują to w sposób bardziej złożony, jako trzy wewnętrzne harmonie: pomiędzy sercem i umysłem, umysłem i qi, oraz qi i siłą fizyczną.

Chociaż metody treningowe baguazhang i xingyiquan są wykorzystywane w celach zdrowotnych, to jednak częściej niż taijiquan są one uprawiane jako sztuki walki.

Dla baguazhang charakterystyczne są okrężne, płynne ruchy i zwinne kroki. Najpopularniejsze style to Cheng i Yin. Baguazhang to dosłownie: dłoń ośmiu trygramów – jest to nawiązanie do Księgi Przemian – Yijing (I Ching).

Xingyiquan na pierwszy rzut oka wydaje się, ze swoimi stosunkowo prostymi, gwałtownymi technikami podstawowymi, systemem bardziej brutalnym i mniej wyrafinowanym. Tym niemniej na zaawansowanym poziomie jest to sztuka równie subtelna jak baguazhang i taijiquan. Xingyiquan to dosłownie: pięść formy i umysłu. Nazwa ta wskazuje na zasadę jedności świadomości z ruchem.

Yiquan wywodzi się z xingyiquan i określany czasem bywa jako szkoła naturalna xingyiquan. Podobnie jak xingyiquan, yiquan przywiązuje ogromną wagę do koordynacji umysłu i ciała. Szczególny nacisk kładziony jest tu na umysł oraz rozwój intuicji i spontaniczności. Dlatego z nazwy xingyiquan wyeliminowany został element xing (forma), by podkreślić yi (umysł). Chociaż korzenie yiquan tkwią w xingyiquan, zaczerpnął on inspiracje także z baguazhang i taijiquan (tai chi).

Yiquan kładzie nacisk na naukowe podejście i nieustanny rozwój systemu. Sprawia to, że metody treningowe yiquan mogą być bez problemu zaakceptowane przez osoby, które w przypadku klasycznych systemów wewnętrznych są zrażone przez obce i trudno zrozumiale z punktu widzenia współczesnego człowieka koncepcje. W yiquan zakładamy, że tradycyjne koncepcje i metody powinny podlegać naukowej weryfikacji i reinterpretacji, że system powinien być unowocześniany w taki sposób, by nie tracić walorów tradycyjnych metod.

Yiquan zawiera całe spektrum metod treningowych, od ćwiczeń statycznych, przez ćwiczenia w powolnym ruchu do dynamicznych.

Sprawia to, że metody te mogą być wykorzystane przez osoby o różnych możliwościach i potrzebach. Metody te, jako forma ćwiczeń dla zdrowia znane są pod nazwą zhan zhuang lub zhan zhuang qigong.

Powyższy tekst jest fragmentem darmowej książki „Zhan Zhuang QIGONG” autorstwa Andrzeja Kalisza.
Kliknij tutaj, by pobrac całą książkę

Skomentuj