Fot. sxc.huDrugim ważnym elementem walki o sprawność chorego jest rehabilitacja. Ze względu na specyficzny charakter SLA, rehabilitacja powinna być bardzo łagodna, ale częsta i systematyczna. Jest to związane z faktem, o którym wspomniano powyżej, czyli dużą podatnością na szybkie zmęczenie. Rehabilitacją, z której korzysta się w terapii SLA jest: kinezyterapia – trudne słowo oznaczające prostą rzecz, czyli ćwiczenia ruchowe wykonywane samodzielnie bądź z rehabilitantem; masaż, ale tylko i wyłącznie u chorych bez wzmożonego napięcia mięśni; hydroterapia – ciepłe kąpiele perełkowe, solne, borowinowe; oraz leczenie ciepłem – okłady z parafiny, lampa solux, żel cieplny.

Ćwiczenia ruchowe w ramach kinezyterapii powinny być dobrane i prowadzone przez doświadczonego fizjoterapeutę, który powinien mieć wiedzę o tym, co jego pacjent może wykonywać. Przykładowo chory w początkowym stadium SLA może bez szkody dla siebie i bez nadmiernego zmęczenia wykonywać ćwiczenia czynne (wykorzystując własną siłę mięśni), natomiast osoby w ciężkim stanie wykonując dużą ilość takich ćwiczeń szybko by się zmęczyły a efekt terapeutyczny byłby żaden, zatem dla nich wskazane byłyby już głównie ćwiczenia bierne (fizjoterapeuta sam porusza na przykład nogą).

Dlatego bardzo ważny jest wybór właściwego fizjoterapeuty, który znałby różne aspekty rehabilitacji chorych neurologicznie; oczywiście, w naszym publicznym systemie opieki zdrowotnej nie mamy właściwie żadnego wyboru, dlatego jeśli jest to możliwe zalecamy korzystanie z usług prywatnych rehabilitantów, których fachowość, wiedza i doświadczenie zazwyczaj, niestety, przewyższa tych z publicznej służby zdrowia. Poza zajęciami z rehabilitantem istotne jest codzienne ćwiczenie we własnym zakresie – w tym celu przygotowaliśmy zestawy ćwiczeń dostępne w dalszej części tego poradnika.

Jak wybrać właściwego rehabilitanta?

Jak wspomniano, wybór rehabilitanta w terapii SLA ma kluczowe znaczenie dla zdrowia i jakości życia chorego. Niezależnie od tego, czy szukamy go w publicznej czy prywatnej służbie zdrowia, zawsze przysługuje nam możliwość poznania kompetencji danego fizjoterapeuty.

W pierwszej kolejności zwróćmy naszą uwagę na aktywność zawodową kandydata. Trudno znaleźć kryterium, na podstawie którego moglibyśmy stwierdzić, który jest bardziej aktywny a który nie, ale takim miernikiem jest zdobyte wykształcenie, ilość kursów, szkoleń i studiów podyplomowych, które ukończył kandydat a to wszystko zestawione z ilością lat pracy zawodowej. Fizjoterapeuta, który ukończył 3 kursy w ciągu 10 lat jest mniej aktywny od tego, który ukończył 2 kursy w ciągu 3 lat pracy.

Czemu aktywność jest taka ważna?

Świadczy ona o otwartości umysłu, chęci doskonalenia zawodowego, dbałości o własny rozwój i dobro pacjenta. Fizjoterapia jest dziedziną rozwijającą się w bardzo szybkim tempie, dlatego osoba, która zakończyła swoją edukację, nie będzie w stanie właściwie zadbać o chorego niezależnie od tego, jak dobre studia ukończyła. Bowiem tak naprawdę właściwe kształcenie fizjoterapeutów w Polsce zaczyna się dopiero po studiach, na kursach podyplomowych, gdzie poznaje on nowe, skuteczne i specjalistyczne metody rehabilitacji.

Zwróćmy również uwagę na to, w czym specjalizuje się dany rehabilitant, ponieważ ktoś może być świetny w rehabilitacji po urazach a nie mieć większego pojęcia o postępowaniu z chorym neurologicznie. Wybierając fizjoterapeutę popytajmy o opinię innych pacjentów, bo to pacjenci najlepiej wiedzą, czy ktoś im tak naprawdę pomógł czy nie.

Co to jest PNF?

Jest to metoda fizjoterapii opierająca swoje działania, na tzw. nerwowo-mięśniowym torowaniu, czyli nie zagłębiając się w szczegóły pobudzaniu naturalnych dróg nerwowych do właściwej pracy przez dobór odpowiednich ćwiczeń. PNF proponuje ruchy naturalne zbliżone do aktywności dnia codziennego. Metoda ta cieszy się dużą popularnością u chorych na SLA, co świadczy o jej pozytywnym działaniu. Polecamy ją z pełnym przekonaniem wszystkim chorym na SLA.

Masaż leczniczy

powinien być stosowany z wielką ostrożnością u chorych na SLA ze względu na możliwość pogorszenia stanu chorego. Dzieje się tak, ponieważ u chorych na SLA mięśnie napięte i sztywne mogą zareagować na masaż jak na bodziec, który spowoduje ich dalsze pobudzenie. Jednak na początku choroby w wielu przypadkach wzmożone napięcie mięśni jest na tyle znikome, że masaż może być stosowany. Niezależnie od tego jak „luźne” są mięśnie, masaż powinien być delikatny, mieć charakter rozluźniający i nie powodować zmęczenia. W sytuacji dużego napięcia mięśni masaż jest odradzany, ponieważ może wzmóc sztywność i napięcie. Pomijając aspekt czysto medyczny masaż sam w sobie może mieć pozytywne działanie bo po prostu jest … przyjemny. Kto z nas nie lubi być masowanym?

W tym poradniku przyjęliśmy, że pod nazwą SLA kryje się choroba:

wg nazewnictwa amerykańskiego: Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS);

wg klasyfikacji chorób WHO ICD-10: Amyotrophic Lateral Sclerosis zaliczana do grupy G12.2 Motor Neuron Disease;

wg nazewnictwa w książce „Stwardnienie boczne zanikowe” Dariusz Adamek, Barbara Tomik; Wydanie I. Kraków 2005: Stwardnienie Boczne Zanikowe (SBZ);

wg nazewnictwa w książce „Stwardnienie Boczne Zanikowe” pod red. Prof. Huberta Kwiecińkiego: SLA klasyczne.

Powyższy tekst jest fragmentem poradnika „Poradnik dla Chorych na SLA/MND”.
Pełną wersję poradnika można pobrać na stronie: www.mnd.pl

Skomentuj

Komentarze (1)

  1. Maciej po PNFie pisze:

    ja jestem po PNFie, miałem wypadek i lekki niedowład lewej nogi; pochodziłem na ćwiczenia PNF i wróciło wszystko do normy
    metodapnf.wordpress.com