Fot. sxc.huCzynniki te to przede wszystkim stawianie sobie nierealistycznych zadań (wyznaczenie sobie programu ćwiczeń, który nie uwzględnia aktualnego stanu zdrowotnego, przyczyni się tylko do poczucia porażki i spadku motywacji do dalszej rehabilitacji).

Również brak pozytywnych doświadczeń w rozwiązywaniu problemów (u osoby, która wcześniej nie doświadczyła sukcesów w zmaganiu się z przeciwnościami, pojawiający się problem wywoła reakcję lęku i chęć ucieczki, a nie chęć poszukania rozwiązania).

A także:

perfekcjonizm wyrażony w nadmiernej koncentracji na szczegółach (nadmierne skupianie się na szczegółach prowadzi do nadmiernej analizy i utrudnia całościową ocenę sytuacji. Mały problem urasta wtedy do niespotykanej rangi, a każde proponowane rozwiązanie wydaje się niedostatecznie dobre i nie przynosi satysfakcji),

sztywność w działaniu, myśleniu i emocjonalnym reagowaniu (uparte trzymanie się jedynego sposobu myślenia i działania zamyka drogę do szukania nowych rozwiązań. Nawykowo pojawiające się reakcje (np. ciągłe reagowanie strachem) sprzyjają wyborowi stosowanego od zawsze, choć nie najlepszego rozwiązania),

brak kreatywności, pomysłowości w poszukiwaniu rozwiązań (osoba, która w codziennym życiu nie ćwiczy swojej wyobraźni i pomysłowości, będzie miała trudności z wymyśleniem czegoś szczególnego w sytuacji stresu. Jej poszukiwania rozwiązania będą zatem ograniczone. To dlatego warto jest ćwiczyć wyobraźnię, rozwiązywać łamigłówki i zadania logiczne, składać wzory orgiami, rozwijać różnego rodzaju hobby),

przekonanie o tym, iż jest się osobą niezastąpioną, nieumiejętność dzielenia się pracą i delegowania zadań na inne osoby, brak zaufania do innych (osoby, które wszystko biorą na siebie i są niezadowolone z pracy wykonanej przez innych, nie pozwalają sobie odebrać nadmiaru obciążeń),

skłonność do rywalizowania w każdej sprawie (nawykowa rywalizacja dostarcza nieustannego stresu i uniemożliwia pełne zrelaksowanie się. Umysł jest w ciągłej gotowości do walki),

idealistyczny obraz własnej osoby; brak znajomości siebie, zwłaszcza własnych ograniczeń (ktoś, kto ma nikłą wiedzę o sobie i swoich naturalnych ograniczeniach, będzie stawiał sobie nierealistyczne cele, dążenie do których spowoduje nadmierne obciążenie i może skończyć się porażką),

brak akceptacji dla zwyczajności we własnym życiu (szukanie szczęścia za wszelką cenę, nieustanne porównywanie się z lepszymi, bardziej uzdolnionymi i lepiej wyposażonymi w różne zasoby ludźmi zawsze będzie przynosiło uczucie dyskomfortu),

brak umiejętności interpersonalnych, nieśmiałość (trudności w nawiązywaniu kontaktu z otoczeniem ograniczają zarówno możliwości otrzymania pomocy jak i możliwość dostarczenia sobie przyjemnych emocji i satysfakcji wynikających z przyjaźni),

nieumiejętność korzystania ze wsparcia i proszenia o pomoc (osoby posiadające przekonanie, że z każdą sprawą należy sobie poradzić samemu, lub też nie potrafiące tego uczynić, biorą na swoje barki nadmierne obciążenie),

brak przyjaciół i dobrych relacji z rodziną,

brak akceptacji ze strony otoczenia,

brak wsparcia ze strony innych osób,

brak poczucia bezpieczeństwa, niestabilność emocjonalna, postawa lękowa wobec otoczenia (choroba zawsze zagraża poczuciu bezpieczeństwa. Tym bardziej będzie trudno o nie zadbać, jeśli dotyczy osoby, która przejawia taką postawę w ogóle wobec świata)

pielęgnowanie w sobie negatywnych uczuć, negatywnego postrzegania świata oraz otaczających ludzi,

brak poczucia humoru,

brak życia duchowego,

brak umiejętności prawidłowej oceny wydolności własnej psychiki i ciała,

wysoka reaktywność (choleryczny typ osobowości),

zła kondycja psychiczna,

zły status materialny.

W potocznym rozumieniu, zwykliśmy traktować stres jako proces jednoznacznie negatywny, niepożądany i wyrządzający szkodę. Nie możemy jednak pominąć faktu, iż stres, zarówno na poziomie biologicznym, jak i psychologicznym jest zjawiskiem powszechnie występującym i dotyczącym każdej żyjącej istoty. Pierwotnie jest związany z mobilizowaniem organizmu do walki z niesprzyjającymi warunkami. Nie można go wyeliminować z życia człowieka, ponieważ obok negatywnej roli spełnia także tę pozytywną. Warto jest, więc pamiętać, że obok stresu negatywnego (dystresu) często przezywamy stres pozytywny, czyli eustres.

Czym jest eustres?

Jest to pozytywna odpowiedź ze strony naszego organizmu na zdarzenia czy fakty, które interpretujemy jako zjawiska dla nas korzystne. Może to być stan zakochania, radość przeżywana w wyniku narodzin potomka, spotkania długo oczekiwanej osoby lub stan związany z wygraną czy osiągnięciem zamierzonego celu. W stanie uestresu nasz organizm wytwarza specyficzne związki chemiczne (tzw. „wewnętrzne morfiny”), które wywołują reakcję podobną do morfiny. Endorfiny działają przeciwbólowo, aktywizują dobry nastrój, poczucie siły, mocy i nadziei.

Powyższy tekst jest fragmentem poradnika „Poradnik dla Chorych na SLA/MND”.
Pełną wersję poradnika można pobrać na stronie: www.mnd.pl

Skomentuj