Co selen może „zrobić” dla Ciebie?W związku z faktem, że Europa staje się coraz bardziej świadoma tego, jakie składniki można znaleźć w żywności oraz w jaki sposób to, co jemy wpływa na nasze zdrowie – temat żywności funkcjonalnej staje się coraz bardziej popularny.

Wprowadzenie
Europejczycy są wysoce świadomi znaczenia żywności i jej związku ze zdrowiem. Przekłada się to na przywiązywanie coraz większej wagi i troskę co do komponentów, wartości odżywczych i składu żywności. W związku z wydłużającą się średnią długością życia w Europie, przy udziale tych, którzy pragną pozostać zdrowsi na dłużej, wykreowany został ogromny popyt konsumencki. Wśród konsumentów pojawiły się dwa nowe trendy.

Z jednej strony istnieje duże zapotrzebowanie na żywność funkcjonalną, oferującą prawdziwe korzyści dla zdrowia, a z drugiej istnieje równie silny popyt na świeże, bardziej naturalne i lokalne produkty. Wygoda i jakość są równorzędnymi argumentami przy wyborze żywności. Wraz ze wzrostem popytu na tradycyjną, naturalnie zdrową żywność odnotowano wzrost produkcji żywności funkcjonalnej bogatej w witaminy, składniki odżywcze i przeciwutleniacze, takie jak selen.

Firmy spożywcze inwestują w żywność funkcjonalną ponieważ silne trendy społeczne zmierzają w kierunku zdrowej żywności oferującej dodatkowe korzyści tj. poprawę zdrowia, wellness i jakości życia. Firmy spożywcze nie tylko dostosowały swoje strategie i swoja komunikację do świadomości zdrowotnej, do zakupowych preferencji konsumentów, ale również wprowadziły zmiany w procesie opracowywania innowacyjnych rozwiązań.

Czym jest żywność funkcjonalna?

Rosnąca ilość dowodów naukowych potwierdza hipotezę, że niektóre produkty spożywcze i składniki spożywcze mogą mieć korzystny wpływ na magazynowanie podstawowych składników odżywczych. Owe produkty spożywcze przeznaczone są do konsumpcji jako składnik normalnej diety, ale umożliwiają wsparcie zdrowia lub zmniejszenie ryzyka choroby. Produkty spożywcze mogą zostać uznane za funkcjonalne jeśli wraz ze swoimi podstawowymi właściwościami odżywczymi mają korzystny wpływ na jedną lub więcej funkcji organizmu. Muszą one poprawiać stan ogólny i fizyczny i/oraz obniżać ryzyko progresji choroby. Spożycie i forma żywności funkcjonalnej powinny być takie, jak zwyczajowo konsumowana żywność. W związku z tym nie może być ona przyjmowana w formie tabletek lub kapsułek i nie wymaga ona zwiększenia konsumpcji w celu skorzystania z właściwości funkcjonalnych, jakie oferuje.

Żywność funkcjonalna stała się kamieniem węgielnym innowacji żywnościowych na przestrzeni ostatnich kilku latach. Kluczowym dla sukcesu jest związek pomiędzy postrzeganą korzyścią dla zdrowia a marką ekspercką, aby zdobyć zaufanie i zapewnić przejrzystość nowego produktu.

Dlaczego selen jest tak ważny?

Pomimo tego, że selen jest istotnym pierwiastkiem śladowym, nasza wiedza naukowa dotycząca roli selenu, prawdę mówiąc, wzrosła zauważalnie dopiero w okresie ostatnich 10 lat. Selen jest istotnym składnikiem wielu ważnych selenoprotein i enzymów. Właściwości antyoksydacyjne owych selenoprotein pomagają chronić komórki przed uszkodzeniami ze strony wolnych rodników. Wolne rodniki to naturalne produkty uboczne matabolizmu, które mogą przyczynić do rozwoju przewlekłych chorób, takich jak rak i choroby serca. Selen ma kluczowe znaczenie dla normalnego funkcjonowania układu odpornościowego, ponadto znaleziono jego znaczące ilości w tkankach organów odpowiadających za nasz układ odpornościowy, takich jak wątroba, śledziona i węzły chłonne. W dodatku niektóre komórki odpowiadające za układ immunologiczny zależne są od selenu.

Niedoborowi towarzyszy utrata zdolności immunologicznej i powiązany jest on z pojawieniem się, złośliwością czy zaawansowaniem niektórych infekcji wirusowych. Selen ma kluczowe znaczenie dla normalnego funkcjonowania tarczycy oraz dla ochrony tarczycy. Właściwości te wykazano w badaniu przeprowadzonym w Norwegii, które to wykazało dodatnie powiązanie między zachorowaniem na raka tarczycy i niskim zdiagnozowanym stężeniem selenu w surowicy. Spożycie selenu, nawet jeśli nie występują jego niedobory w naszym organizmie, może nie być wystarczające dla ochrony przed niekorzystnym stanem zdrowia i chorami. Dlatego też rekomenduje się spożycie większych, niż zalecane, dawek jako działania ochronne przed rakiem i chorobami (Rayman, 2008). Istnieje jednocześnie pilne zapotrzebowanie na prowadzone na szeroką skalę badania w celu dostarczenia dowodów potwierdzających owe korzystne rezultaty, co służyć ma stworzeniu podwalin pod bardziej wiarygodne szacunki związane ze spożyciem selenu.

Selen pełni znaczącą role w płodności. Istotny jest dla ruchliwości i dojrzewania plemników, a badania wykazały, że u kobiet w ciąży z wyższym statusem selenu odnotowano znacząco niższe ryzyko stanu przedrzucawkowego lub poronienia. Niektórzy ludzie są w niższym stopniu zdolni do wytwarzania ochronnych selenoprotein i wyższe spożycie selenu w diecie może pomóc im je uzupełnić. W przyszłości będzie istniała możliwość określenia kto ma większe, a kto mniejsze predyspozycje do tego typu przypadłości poprzez wykonanie prostego testu genetycznego. Do tego czasu ważne jest przyswajanie minimalnej dawki na poziomie 55 µg dziennie.

Czy Europejczycy potrzebują więcej selenu w swojej diecie?

Spożycie selenu w wielu krajach europejskich znacząco spadło w ostatnich dziesięcioleciach. Czynniki, które się do tego przyczyniają to inżynieria zbóż zorientowana na uzyskanie wyższych plonów oraz zwiększenie wykorzystania siarki w nawozach, która to konkuruje z selenem pod kątem absorpcji przez rośliny. Problem spadku spożycie selenu związany jest również z obniżeniem importu wzbogaconej w selen mąki pszennej z Ameryki Północnej, która kiedyś wykorzystywana była do wypieku chleba. Spadek spożycia selenu w Europie wymaga wprowadzenia innowacyjnych praktyk w celu zwiększenia średniego dziennego spożycia. Stwarza to oczywistą szansę dla firm, aby rozwinąć szeroką ofertę produktów spożywczych i napojów naturalnie wzbogacanych w selen. Naukowe opinie Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), niepokój władz i zwiększone zainteresowanie ze strony mediów sugerują, że świadomość konsumentów prawdopodobnie znacznie wzrośnie w najbliższej przyszłości.

Unia Europejska rekomenduje dzienne spożycie selenu na poziomie 55 µg/dzień, jednakże, zalecane dzienne spożycie w Wielkiej Brytanii zostało ustanowione na poziomie 75 µg/dzień dla mężczyzn i 60 µg/dzień dla kobiet.

Spożycie selenu w Europie jest ubogie i dopóki szacunkowe spożycie znajduje się w granicach od 27 do 70 µg/dzień (średnio 38,45 µg/dzień) większość państw członkowskich nie spełnia europejskiego RDA (55 µg/dzień – Mapa 1). Warto nadmienić, że Finlandia posiada odpowiednio średnie spożycie na poziomie 100 – 110 µg/dzień, co jest rezultatem wykorzystywania wzbogaconych w selen nawozów rolniczych.

Sel-Plex jako przykład

Sel-Plex to naturalny selen organiczny, które został zatwierdzony przez EFSA, jako naturalne wsparcie dla prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego i funkcji antyoksydacyjnych zgodnie z Art. 13.1. Selen jest jednym z bardzo nielicznych składników odżywczych uznanych przez EFSA. Euromonitor International stwierdza, że w roku 2009 właściwości antyoksydacyjne stanowiły największy atut komunikowany na żywności funkcjonalnej i suplementach z wartością rynkową na poziomie 8,8 bln EUR, która wciąż wzrasta. Zatwierdzone oświadczenia zdrowotne mogą zostać udostępnione producentom żywności poprzez dodawanie Sel-Plex do paszy dla zwierząt, co przekłada się na produkcję wzbogaconych produktów spożywczych.

Wyniki różnych badań prowadzonych przez ostatnie kilka lat dowodzą, że naturalne wzbogacenie w Sel-Plex produktów pochodzenia zwierzęcego (mleko, jaja i mięso) poprzez suplementowanie diety zwierząt może być skutecznym sposobem podniesienia statusu selenowego u człowieka. Przykładowo, jedno jajo może dostarczyć co najmniej 50% zalecanej wg RDA dawki selenu. Związane jest to z troską o Europejczyków i kluczowym wyobrażeniem na temat głównego kierunku rozwoju żywności i dodatkowych jej funkcji. Zastosowanie Sel-Plex zwiększa status selenu o 25% powyżej stanu naturalnie występującego w mięsie, mleku i jajach, w porównaniu z poziomem występującym u zwierząt, którym podawano selen nieorganiczny w tej samej dawce. Sel-Plex daje możliwość rozwoju produktów, które oferują korzyści, jak np. wsparcie funkcji antyoksydacyjnych i odpornościowych, tak jak i ogólnego stanu zdrowia.

Jaja

Jaja są szczególnie interesujące z „funkcjonalnego punktu widzenia” ponieważ są one stosunkowo bogate w kwasy tłuszczowe i związki rozpuszczalne w tłuszczach. W badaniu przeprowadzonym w celu sprawdzenia transferu selenu do organizmu ludzkiego poprzez jaja wzbogacone w Sel-Plex, 60 wolontariuszy przez osiem tygodni konsumowało każdego dnia albo dwa wzbogacone, albo dwa dostępne na rynku jaja. Poziom selenu w osoczu wzrósł o 48% do 12 µg/ml u osób spożywających jaja wzbogacone, w porównaniu z 12%-owym wzrostem u tych, którzy spożywali jaja dostępne na rynku. Cholesterol w osoczu pozostał bez zmian. Suplementacja diety kur dawką selenu organicznego na poziomie 0,2 ppm może podnieść ponad dwukrotnie poziom selenu w jaju (żółtko i białko). W dodatku, selen ten przenoszony jest ostatecznie do organizmu człowieka z wysoką efektywnością.

Mięso

Zawartość selenu w mięsie może być bardzo różnorodna i zależy od wielu czynników. Suplementacja wysoce przyswajalnym, organicznym źródłem selenu może niekiedy przejść długą drogę do ograniczenia zmienności i zwiększenia poziomu selenu w produkcie. Mięso drobiowe i wieprzowina mogą być naturalnie wzbogacone dostarczając 50% RDA w porcji za sprawą suplementacji paszy dla zwierząt Sel-Plex. Ponadto, mięso jest wysoce przyswajalnym źródłem selenu. Analiza mięsa wieprzowego pod kątem selenu wykazała, że zastąpienie nieorganicznego selenu przez Sel-Plex wiązało się z 2-krotnym wzrostem zawartości selenu w surowym mięsie ( z 0,72 do 1,42 µg/g) i 2,5-krotnym wzrostem zawartości selenu w gotowanej szynce (z 0,66 do 1,73 µg/g). Tabela 1. przedstawia liczbę badań przeprowadzonych z Sel-Plex w celu zbadania jaj, mięsa drobiowego i wieprzowiny wzbogaconych w selen. Średnio poziom selenu w mięsie i jajach wzrasta o 2 do 2,5 razy u zwierząt, które karmione są paszą z dodatkiem Sel-Plex.

Tabela 1. Podsumowanie zawartości selenu w jajach, mięsie drobiowym i wieprzowinie pochodzącej od zwierząt, którym do paszy dodano Sel-Plex i selen nieorganiczny

  Sel-Plex Selen nieorganiczny
X ppm Se/kg paszy 0,1   0,2   0,3   0,4 0,1   0,2   0,3   0,4
Zawartość selenu w jaju (µg/g) 0,2   0,2   0,28  0,37 0,07  0,1   0,15  0,19
Zawartość selenu w mięsie drobiowym (µg/g) 0,11  0,21 0,29  0,35 0,8   0,12  0,17  0,21
Zawartość selenu w wieprzowinie (µg/g) 0,1   0,2   0,28  0,37 0,07  0,11  0,16  0,19

Wnioski

Selen jest istotnym pierwiastkiem śladowym, jednak ze względu na niedobór selenu w glebie w Europie, dzienne spożycie selenu wśród Europejczyków jest niskie. Sel-Plex jest chronionym prawami patentowymi źródłem selenu organicznego, które oferuje przetwórcom żywności szansę wzbogacenia produktów w selen. Sel-Plex dostaje się do łańcucha pokarmowego zwierząt poprzez paszę i w rezultacie poziom selenu w produktach pochodzenia zwierzęcego naturalnie wzrasta. Konsumpcja żywności funkcjonalnej, takiej jak mięso i jaja, poprawia w konsekwencji status selenowy u ludzi, dostarczając korzyści dla zdrowia. Świat musi stawić czoła wyzwaniu wyżywienia kolejnych 2-óch miliardów ludzi do roku 2020. Trendy społeczno-demograficzne wskazują, że żywność funkcjonalna reprezentuje zrównoważoną kategorię na rynku spożywczym, a jej celem jest optymalne odżywienie w myśl zasady „od pola do widelca”

O Firmie Alltech:
Firma Alltech jest światowym liderem w dziedzinie zdrowia i żywienia zwierząt oraz znajduje się wśród 10 wiodących firm na świecie działających na rzecz zdrowia zwierząt. Działalność firmy skoncentrowana jest na dostarczaniu naturalnych rozwiązań naukowych w celu sprostania wyzwaniom stojącym przed współczesnym rolnictwem i przemysłem spożywczym. Więcej informacji o firmie znajdzie Pani na stronie www.alltech.com.

Skomentuj