Przyczyny otyłości

Czynniki genetyczne

Występowanie otyłości w rodzinie może wskazywać, że jest ona dziedziczna. Jednak dużą rolę odgrywają również wspólne dla rodzin nawyki żywieniowe i życiowe. Oddzielenie predyspozycji genetycznych od innych czynników jest często bardzo trudne. Mimo to nauka pokazuje związek pomiędzy otyłością a dziedzicznością.

Czynniki środowiskowe i społeczne

Do czynników środowiskowych należy zaliczyć nawyki życiowe, czyli upodobania żywieniowe osoby oraz poziom jej aktywności ruchowewej. Ludzie zbyt często jadają poza domem, spożywają ogromne ilości jedzenia, w tym produktów o dużej zawartości tłuszczu. Częsciej to smak a nie wartość odżywcza posiłku warunkuje jego spożycie. Problemem staje się również brak dostatecznej aktywności fizycznej.

Środowisko to również świat dookoła nas – np. dostęp do zdrowej żywności i miejsc, w których można pospacerować. Większość z nas dojeżdża dziś do pracy samochodem, mieszka w okolicy w której nie ma chodników, je poza domem lub zastępuje domowe jedzenie jedzeniem na wynos, a w pracy zajada się tłustymi i kalorycznymi przekąskami z automatu. Środowisko w małym stopniu dba o zdrowe nawyki żywieniowe.

Czynniki kulturowe

Podłoże kulturowe jest również jednym z czynników wpływających na powstawanie otyłości. Na przykład poszczególne potrawy, które w niektórych kulturach są przygotowywane z dużą ilością soli i tłuszczu mogą utrudnić pozbycie się zbędnych kilogramów. Podobnie jest na spotkaniach rodzinnych, kiedy to możemy stracić kontrolę nad ilością spożywanego jedzenia, które jest nam podawane.

Nie możemy zmienić genów, ale możemy pracować nad zmianą nawyków żywieniowych, poziomu aktywności ruchowej, a także innych czynników zależnych od środowiska. Wypróbuj to.

Inne przyczyny otyłości

Niektóre choroby mogą prowadzić do bądź są kojarzone z przyrostem masy ciała i otyłośćią. Są to między innymi:

Niedoczynność tarczycy, zaburzenie czynności gruczołu tarczowego, który nie produkuje wystarczającej ilości hormonu tarczycy. Najczęstszym skutkiem jest zmniejszony metabolizm i spadek energii.

Zespół Cushinga, choroba hormonalna wynikająca z nadmiaru kortyzolu w organiźmie. Objawy są różne, najczęstsze to nagromadzenie się tkanki tłuszczowej na twarzy i karku oraz chude kończyny górne i dolne.

Zespół wielotorbielowatych jajników, zaburzenie charakteryzujące się nadprodukcją androgenów (hormonów męskich) oraz nieregularnymi cyklami menstruacyjnymi bądź ich brakiem. W niektórych przypadkach w jajnikach mogą wytworzyć się liczne małe torbiele. Są to pęcherzyki wypełnione płynem.

Lekarz może stwierdzić, czy przyczyna przyrostu masy ciała lub trudności w utracie zbędnych kilogramów tkwi w chorobie.

Do otyłości może prowadzić również brak snu. Jak wynika z ostatnich badań, u ludzi którzy mają problemy z zasypianiem może z czasem nastąpić przyrost masy ciała. Z drugiej strony, to otyłość może być przyczyną bezsennności na skutek zaburzeń takich jak zespół bezdechu sennego, kiedy to osoba na krótko przestaje oddychać kilka razy w ciągu nocy.

Sterydy, niektóre leki przeciwdepresyjne oraz lekarstwa stosowane w leczeniu chorób psychicznych i drgawkowych również odpowiadają za przyrost masy ciała. Mogą one spowalniać proces spalania kalorii, pobudzać apetyt lub zatrzymywać wodę w organiźmie. Powiadom swojego lekarza o wszytskich przyjmowanych lekach (łącznie z suplementami diety i lekarstwami, które są bez recepty). Może on przepisać lek, który będzie miał mniejszy wpływ na przyrost masy ciała.

Jakie są skutki otyłości?

Zagrożenia dla zdrowia

Otyłość to coś więcej niż tylko problem kosmetyczny. Jest ona źródłem wielu poważnych schorzeń, np. cukrzycy typu B, zaburzeń pracy serca, nadciśnienia tętniczego lub udaru mózgu. Otyłość podnosi również ryzyko wystąpienia niektórych rodzajów nowotworów. Otyli mężczyźni są bardziej podatni na raka jelita grubego i odbytnicy oraz raka prostaty niż mężczyźni, których waga jest w normie. Natomiast u kobiet, które cierpią na otyłość wzrasta ryzyko zachorowania na raka pęcherzyka żółciowego, macicy, szyjki macicy i jajników. Rak przełyku ma również związek z otyłością.

Inne choroby powiązane z otyłością to:

Choroby pęcherzyka żółciowego i kamienie żółciowe.

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby (NASH).

Choroba refluksowa przełyku (GERD). Problem pojawia się, gdy dolny zwieracz przełyku nie zamyka go prawidłowo. W rezultacie następuje cofnięcie się treści z żołądka do przełyku.

Choroba zwyrodnieniowa stawów – degradacja stawów będąca wynikiem ich nadmiernego obciążenia.

Artretyzm. Choroba, która również dotyczy stawów.

Problemy z oddychaniem. Wsród nich zespół bezdechu sennego, który prowadzi do krótkotrwałęgo zatrzymania oddechu podczas snu.

Zaburzenia zdolności reprodukcyjnych u kobiet (w tym, nieregularne cykle menstruacyjne, bezpłodność).

Pracownicy ochrony zdrowia zgodnie twierdzą, że otyłóść prowadzi do problemów zdrowotnych.

Skutki psychologiczne i społeczne

Bolesnym problemem są zaburzenia emocjonalne, na które cierpią osoby otyłe. Społeczeństwo akcentuje znaczenie wyglądu zewnętrznego i często utożsamia atrakcyjność ze szczupłością, szczególnie jeśli chodzi o kobiety. Takie przesłanki sprawiają, że ludzie z nadwagą czują się nieatrakcyjni.

Wielu ludzi sądzi, że osoby otyłe są żarłoczne lub/i leniwe, co mija się z prawdą. W wyniku tego ludzie zmagający się z otyłością często stają się obiektem uprzedzeń i dyskryminacji w pracy, szkole lub różnych sytuacjach społecznych. Wtedy może pojawić się poczucie odrzucenia i wstydu jak również depresja.

Powyższy artykuł został napisany na podstawie publikacji udostępnionej przez WIN(Weight-control Information Network) – informacyjnego serwisu będącego częścią NIDDK (National Institute of Diabetes and Kidney Diseases) – instytutu zajmującego się problemami cukrzycy, chorób przewodu pokarmowego oraz chorób nerek.

Pełna wersja publikacji w języku angielskim jest dostępna pod adresem:
http://win.niddk.nih.gov/publications/understanding.htm

Tłumaczenie zostało wykonane przez biuro tłumaczeń IBT.
Link: biuro tłumaczeń

Artykuły powiązane tematycznie:

• Przyczyny tycia
• Czy moja nadwaga jest dla mnie zagrożeniem cz. 2
• BMI
• Czym grozi otyłość?
• Aby uniknąć nadwagi i otyłości – regularna aktywność fizyczna