Fot. sxc.huPrzewlekła obturacyjna choroba płuc to postępująca choroba, która utrudnia oddychanie. „Postępująca” czyli systematycznie pogarszająca stan chorego. POChP powoduje kaszel, któremu towarzyszą wymioty śluzem (lepka wydzielina), charczenie, duszności, ucisk w klatce piersiowej oraz wiele innych objawów.

Najczęstszą przyczyną POChP jest palenie papierosów. Większość chorych to palacze bądź byli palacze. Do zachorowania przyczynia się również długotrwały kontakt z substancjami mogącymi podrażnić płuca – zanieczyszczone powietrze, opary chemiczne oraz pył.

Opis

Aby w pełni zrozumieć na czym polega POChP należy wiedzieć jak działają nasze płuca. Wdychane przez nas powietrze wędruje przez tchawicę do oskrzeli (rurek wnikających do płuc).

W płucach oskrzela rozgałęziają się na tysiące mniejszych oskrzelików. Oskrzeliki zakończone są cieniutkimi woreczkami zwanymi pęcherzykami płucnymi.

Woreczki pokryte są siecią cieniutkich naczyń krwionośnych nazywanych naczyniami włosowatymi. Pochodzący z powietrza tlen przenika przez cienkie ściany pęcherzyków płucnych do otaczających je naczyń włosowatych. Równocześnie z naczyń włosowatych do pęcherzyków przenika dwutlenek węgla. Nazwa zachodzącego procesu to wymiana gazowa.

Drogi oddechowe oraz pęcherzyki płucne są elastyczne (rozciągliwe). Kiedy wdychamy powietrze, pęcherzyki jak balon wypełniają się powietrzem. Kiedy je wydychamy, wypuszczające powietrze pęcherzyki flaczeją.

U chorych na POChP ilość wdychanego i wydychanego powietrza jest mniejsza ponieważ:

  • Drogi oddechowe i pęcherzyki płucne stają się mniej elastyczne.
  • Ścianki pomiędzy pęcherzykami ulegają zniszczeniu.
  • Ściany dróg oddechowych grubieją i wdaje się w nie stan zapalny.
  • Drogi oddechowe produkują więcej śluzu co prowadzi do ich zatkania.

W przypadku rozedmy płuc, ścianki między pęcherzykami płucnymi ulegają zniszczeniu co prowadzi do ich zwiotczenia oraz zapadania się. W konsekwencji zniszczeniu ulegają również ścianki samych pęcherzyków. Zamiast wielu małych pęcherzyków powstaje kilka większych. W tej sytuacji ilość gazów wymienianych w płucach zmniejsza się.

W przewlekłym zapaleniu oskrzeli błona śluzowa dróg oddechowych jest nieustannie podrażniana co powoduje stan zapalny. W wyniku tego błona grubieje oraz produkuje gęsty śluz, ktróry utrudnia oddychanie.

Chorzy na POChP chorują albo na rozedmę płuc albo przewlekłe zapalenie oskrzeli. Stąd stosuje się bardziej ogólny termin – POChP.

Co powoduje POChP?

Większość przypadków zachorowań na POChP dotyczy kontaktu z substancjami podrażniającymi płuca oraz drogi oddechowe. Najczęstszą przyczyną jest palenie papierosów. Fajka, cygaro oraz inny rodzaj tytoniu przyczynia się do powstania choroby, zwłaszcza gdy dym wdychany jest do płuc.

Wdychanie dymu (bierne palenie), zanieczyszczonego powietrza, oparów chemicznych czy pyłu pochodzących z otaczającego środowiska lub miejsca pracy również prowadzi do rozwoju choroby.

W rzadkich przypadkach choroba jest genetycznie uwarunkowana niedoborem alfa1-antytrypsyny – białka produkowanego przez wątrobę.

Płuca osób narażonych na dym papierosowy lub inne substancje drażniące, u których występuje niedobór alfa1-antytrypsyny mogą ulec zniszczeniu oraz zostać zaatakowane przez POChP. Choroba postępuje bardzo szybko w przypadku palaczy, u których poziom białka jest bardzo niski.

Jakie są oznaki I objawy POChP?

Oznaki i objawy choroby to:

  • Ciągły kaszel lub kaszel, któremu towarzyszy duża ilość śluzu (tzw. „kaszel palacza”)
  • Duszności, zwłaszcza po wysiłku fizycznym
  • Charczenie (świszczący dźwięk podczas oddychania)
  • Ucisk w klatce piersiowej

Objawy te mogą trwać latami zanim zacznie zmniejszać się ilość wdychanego i wydychanego powietrza. Nie znaczy to jednak, że pojawienie się takich objawów będzie świadczyło o chorobie. Również nie każdy chory będzie narzekał na te same objawy.

Niektóre objawy przypominają oznaki innych chorób. Lekarz zdiagnozuje czy dana osoba choruje na POChP.

Chorzy na POChP bardzo często chorują na grypę lub przeziębienie. W przypadku ostrej postaci choroby może pojawić się puchnięcie kostek, stóp lub nóg, sinienie warg (w wyniku niskiego poziomu tlenu we krwi) oraz duszności.

Objawy choroby pogarszają się z czasem. Początkowo są łagodne, prawie niezauważalne. Trudności z oddychaniem można zniwelować zmianą trybu życia (np. używaniem ruchomych schodów).

Z czasem objawy się nasilają. Konieczna jest wizyta u doktora. Podczas wysiłku fizycznego mogą na przykład pojawić się duszności.

O tym czy objawy będą poważne zależy stopień uszkodzenia płuc. U palaczy uszkodzenie będzie następowało szybciej, niż gdyby przestali palić. W cięższej postaci choroby chorzy mogą mięć jeszcze inne objawy – spadek masy ciała lub zmniejszone napięcie mięśniowe.

Aby zmniejszyć poważniejsze objawy bardzo często potrzebne jest leczenie szpitalne.

Powinieneś wezwać pogotowie, gdy:

  • Łapanie oddechu lub mówienie sprawia ci trudność.
  • Wargi lub paznokcie zaczynają sinieć lub szarzeć (świadczy to o niskim poziomie tlenu we krwi).
  • Bicie serca jest bardzo szybkie.
  • Zalecane leczenie objawów, które nasilają się nie skutkuje.

Jak ustrzec się przed chorobą?

Można powziąć kroki, aby ustrzec się przed POChP. Jeśli choroba już zaatakowała, można powziąć kroki zapobiegające powikłaniom oraz opóźniające jej rozwój.

Zapobieganie POChP

Najlepszym sposobem, aby uchronić się przed chorobą jest nie palenie papierosów lub rzucenie nałogu – jest to najczęstsza przyczyna POChP. Palacze powinni spytać swego lekarza o programy i produkty, które mogą być pomocne w rzuceniu palenia.

W miarę możliwości należy unikać bycia narażonym na działanie substancji drażniących płuca, które przyczyniają się do choroby (zanieczyszczenie powietrza, opary chemiczne lub pył).

Zapobiegane powikłaniom i postępowi choroby

Chorzy na POChP powinni jak najszybciej przestać palić. To zapobiegnie powikłaniom oraz opóźni rozwój choroby. Powinni również unikać kontaktu z wyżej wymienionymi substancjami podrażniającymi ich płuca.

Należy stosować się do zaleceń lekarza. Pomoże to w zwalczeniu trudności z oddychaniem i poważnych objawów.

Warto spytać lekarza, czy należy szczepić się, a jeśli tak to kiedy przeciwko grypie i zapaleniu płuc. Szczepionki te zmniejszą ryzyko zachorowania na w/w choroby, które stanowią zagrożenie dla chorych na POChP.

Powyższy artykuł został napisany na podstawie publikacji udostępnionej przez National Heart Lung and Blood Institute – instytutu zajmującego się sprawami związanymi z sercem, płucami i układem krwionośnym.

Pełna wersja publikacji w języku angielskim jest dostępna pod adresem:
http://www.nhlbi.nih.gov/health/dci/Diseases/Copd/Copd_WhatIs.html

Tłumaczenie zostało wykonane przez biuro tłumaczeń IBT.
Link: biuro tłumaczeń

Skomentuj