Fot. sxc.hu“Otyłość” dotyczy przede wszystkim zbyt dużej ilości tłuszczu w organizmie. “Nadwaga” dotyczy zbyt dużej wagi ciała obejmującej mięśnie, kości, tłuszcz i wodę. Z reguły, kobiety posiadają więcej tkanki tłuszczowej niż mężczyźni. Większość specjalistów zgadza się, że mężczyźni mający ponad 25 procent tłuszczu w organizmie i kobiety mające ponad 30 procent tłuszczu w organizmie są uważani za otyłych. Podanych wyżej liczb nie należy jednak mylić ze wskaźnikiem masy ciała (BMI), który używany jest do określania wpływu masy ciała na ryzyko wystąpienia niektórych chorób.

W jaki sposób mierzona jest otyłość?

Dokładne zmierzenie zbędnej ilości tłuszczu w organizmie nie jest zadaniem łatwym.

Najdokładniejsze pomiary dokonywane są pod wodą lub w komorze, wykorzystującej wypieranie powietrza, do pomiaru objętości ciała albo dzięki testom wykorzystującym promienie X zwanym densytometrią kostną, w skrócie DEXA (z angielskiego Dual Energy X-ray Absorptiometry). Metody te nie są jednak praktyczne dla przeciętnej osoby, przeprowadzane są jedynie w centrach badawczych wyposażonych w odpowiedni sprzęt.

Istnieją prostsze metody oszacowania ilości tłuszczu w organizmie. Jedną z nich jest pomiar grubości warstwy tłuszczu znajdującej się zaraz pod skórą w kilku częściach ciała. Inna dotyczy wysłania niegroźnego impulsu elektrycznego przez ciało pacjenta. Wyniki tych metod mogą być jednak niedokładne jeśli testy przeprowadza niedoświadczona osoba lub jeśli pacjent jest bardzo otyły.

Ze względu na to, że mierzenie ilości tłuszczu jest trudne, specjaliści często polegają na innych środkach pozwalających określić stopień otyłości. Tabele porównujące wzrost z wagą ciała, używane od dziesięcioleci, posiadają zakres dopuszczalnych wag dla osoby o określonym wzroście. Jednym z problemów związanych ze wspomnianymi tabelami jest ich wiele wersji, wszystkie zawierające inne zakresy wag. Innym problemem jest to, że nie rozróżniają one zbędnego tłuszczu od mięśni. Według omawianych tabel, bardzo muskularna osoba może zostać sklasyfikowana jako otyła, nawet jeśli nią nie jest. Wskaźnik BMI w bardziej prawidłowy sposób oddaje porównanie stosunku wagi do wzrostu.

Wskaźnik masy ciała (BMI)

BMI jest narzędziem używanym do oszacowania nadwagi i otyłości oraz do monitorowania zmian w wadze ciała. Podobnie jak w przypadku wspomnianych wcześniej tabel, BMI ma swoje ograniczenia i nie pozwala na bezpośrednie zmierzenie poziomu tłuszczu i mięśni w organizmie. Obliczany jest poprzez iloraz wagi ciała podanej w funtach z wzrostem wyrażonym w calach do kwadratu i pomnożonym przez 703.

Dwie osoby mogą mieć taki sam wskaźnik BMI, a inną procentową zawartość tłuszczu w organizmie. Kulturysta posiadający dużą masę mięśniową i niewielką procentową ilość tłuszczu może mieć identyczny wskaźnik BMI, co osoba posiadająca więcej tkanki tłuszczowej. BMI wynoszący 30 lub więcej oznacza jednak zbyt dużą ilość tłuszczu w organizmie.

Rozkład tłuszczu w organizmie.

Specjaliści od odżywiania zajmują się nie tylko ilością tłuszczu w organizmie człowieka, ale również tym, gdzie tłuszcz jest najczęściej zlokalizowany. Kobiety zazwyczaj akumulują tłuszcz w biodrach i pośladkach, nadając im kształt gruszki. Mężczyźni gromadzą tłuszcz wokół brzucha, nadając mu kształt jabłka. Oczywiście, niektórzy mężczyźni przybierają tkankę tłuszczową odkładającą się w kształcie gruszki, a niektóre kobiety akumulują tłuszcz w postaci przypominającej jabłko, przede wszystkim po menopauzie.

Zbędny tłuszcz w okolicach brzucha jest poważnym, niezależnym czynnikiem ryzyka dla chorób. Badania wykazały, że obwód talii jest bezpośrednio związany z tłuszczem w okolicach brzucha i może być używany do szacowania ryzyka dotyczącego nadwagi lub otyłości. Jeśli posiadamy tłuszcz przede wszystkim w okolicach talii, jesteśmy bardziej narażeni na problemy zdrowotne związane z otyłością.

Kobiety z obwodem talii przekraczającym 90 cm oraz mężczyźni o obwodzie szerszym niż 100 cm są w większym stopniu narażeni na choroby powodowane otyłością i nadwagą niż osoby o szerszej talii, ze względu na rozkład tłuszczu w organizmie.

Kto powinien zmniejszyć wagę ciała?

Specjaliści są raczej zgodni, że ludzie o wskaźniku BMI wynoszącym 30 lub więcej mogą polepszyć swoje zdrowie dzięki zrzuceniu zbędnej masy ciała. Dotyczy to przede wszystkim osób o BMI równym lub większym niż 40, uznawanych za bardzo otyłe.

Niedopuszczenie do nabierania dodatkowej masy ciała jest zalecane, jeśli nasze BMI waha się między 25 a 29,9, chyba że występują inne czynniki ryzyka do wystąpienia chorób związanych z otyłością. Eksperci zajmujący się otyłością radzą ograniczenie masy ciała, jeśli stwierdzimy u siebie jeden lub dwa przypadki z poniższych:

Rodzinna historia określonych chorób przewlekłych. Jeśli posiadamy bliskich, u których wystąpiły choroby serca lub cukrzyca, jesteśmy na nie bardziej narażeni w przypadku otyłości.

Uprzednio występujące dolegliwości. Wysokie ciśnienie krwi, wysoki poziom cholesterolu LDL, niskie poziomy cholesterolu HDL, wysoki poziom trójglicerydów oraz znaczne poziomy glukozy we krwi to znaki ostrzegające przed niektórymi chorobami związanymi z otyłością.

Duży rozmiar talii. Mężczyźni o talii szerszej niż 100 cm oraz kobiety o obwodzie talii większym niż 90 cm, w znacznym stopniu narażeni są na cukrzycę, dyslipidemię (nieprawidłowe poziomy tłuszczu we krwi), wysokie ciśnienie krwi oraz choroby serca.

W jaki sposób leczona jest otyłość?

Metoda leczenia zależy od poziomu otyłości, ogólnej kondycji zdrowotnej oraz gotowości do ograniczenia masy ciała. Leczenie obejmować może kombinację diety, ćwiczeń, zmiany zachowań i, czasami, leki odchudzające. W niektórych przypadkach znacznej otyłości, polecana może być operacja zmniejszenia żołądka.

Pamiętajmy, że kontrola wagi jest zadaniem na całe życie, a posiadanie realnych oczekiwań co do jej ograniczenia jest bardzo ważnym czynnikiem. Spożywanie zdrowych posiłków oraz co najmniej 30 minut średniozaawansowanych ćwiczeń fizycznych przez większość dni tygodnia, a najlepiej przez cały tydzień, przynosi znaczne korzyści dla zdrowia. Sześćdziesiąt minut aktywności fizycznej dziennie może być niezbędne, aby uniknąć nabywania masy ciała w wieku dojrzałym. Osoby u których wcześniej stwierdzono nadwagę lub osoby otyłe, powinny ćwiczyć od 60 do 90 minut dziennie, by utrzymać stały spadek wagi ciała.

Mimo, że większość ludzi dorosłych nie musi konsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem średnio intensywnego cyklu ćwiczeń fizycznych, mężczyźni mający ponad 40 lat i kobiety powyżej 50 lat planujący intensywne ćwiczenia lub cierpiący na choroby przewlekłe bądź narażeni na czynniki ryzyka dla wystąpienia takich chorób, przed rozpoczęciem programu aktywności fizycznej powinny poradzić się specjalisty.

Powyższy artykuł został napisany na podstawie publikacji udostępnionej przez WIN(Weight-control Information Network) – informacyjnego serwisu będącego częścią NIDDK (National Institute of Diabetes and Kidney Diseases) – instytutu zajmującego się problemami cukrzycy, chorób przewodu pokarmowego oraz chorób nerek.

Pełna wersja publikacji w języku angielskim jest dostępna pod adresem:
http://win.niddk.nih.gov/publications/understanding.htm

Tłumaczenie zostało wykonane przez biuro tłumaczeń IBT.
Link: biuro tłumaczeń

Skomentuj