Matki za mało wiedzą nt. opieki nad wcześniakamiNowe międzynarodowe badanie dowodzi, że matkom wcześniaków brakuje informacji związanych z przedwczesnymi narodzinami dziecka. Aż 44% matek dzieci urodzonych przed terminem odczuwa lęk o swoje dziecko, co czwarta matka ma poczucie winy, a blisko co trzecia ma poczucie bezradności[1]. Z okazji Światowego Dnia Wcześniaka w 19 krajach świata1 przeprowadzono badania ankietowe, których celem było sprawdzenie wiedzy kobiet w ciąży i rodziców na temat problemów związanych z opieką nad dziećmi przedwcześnie urodzonymi.

W badaniach udział wzięło 1949 respondentów, wybranych losowo, wśród grupy spełniającej kryteria. Wśród nich znalazły się matki wcześniaków – 568, matki dzieci urodzonych w terminie – 600, kobiety w ciąży – 592 oraz ojcowie dzieci przedwcześnie urodzonych – 1892. Badanie zostało zatwierdzone przez zarząd Europejskiej Fundacji na rzecz Opieki nad Noworodkami (EFCNI). EFCNI to organizacja reprezentująca rodziców i ekspertów medycznych, której celem jest poprawa długoterminowej opieki wcześniaków i noworodków z problemami zdrowotnymi i wsparcie dla ich rodzin. Podstawowym celem badania była ocena emocjonalnych skutków i świadomości powikłań wynikających z przedwczesnego porodu. Badanie zostało przeprowadzone przez firmę badawczą P/S/L Research w sierpniu bieżącego roku.

Matki wcześniaków potrzebują emocjonalnego wsparcia

  • 62% matek wcześniaków potrzebuje emocjonalnego wsparcia ze strony personelu medycznego
  • 44% matek wcześniaków doświadcza uczucia lęku
  • 25% matek wcześniaków ma poczucie winy
  • 29% matek wcześniaków czuje się bezradna
  • Aż 40% matek wcześniaków miała trudności w nawiązaniu więzi ze swoim dzieckiem

Brak informacji i niska świadomość konkretnych zagrożeń dla układu oddechowego

Wyniki badania sugerują, że należy informować matki wcześniaków o zagrożeniach związanych z przedwczesnymi narodzinami, w tym związanych z zakażeniami układu oddechowego. Wśród matek dzieci przedwcześnie urodzonych, które otrzymały informacje o wcześniactwie, 85% z nich uznało informacje dotyczące powikłań wynikających z przedwczesnych urodzin za bardzo wartościowe[1]. Co więcej, aż 62% matek wcześniaków stwierdziło, że chciałoby mieć więcej informacji o potencjalnych powikłaniach zdrowotnych, występujących u dziecka przedwcześnie urodzonego[1].

Niestety, mniej niż połowa badanych (49%1) otrzymała lub poszukiwała informacji o sposobach zapobiegania infekcjom układu oddechowego u swoich dzieci. To ważne, ponieważ wcześniaki są narażone na ryzyko słabego stanu zdrowia, w tym na zwiększone ryzyko powikłań ze strony układu pokarmowego i oddechowego.

Jednym z celów badania była analiza świadomości czynników ryzyka infekcji układu oddechowego. Okazało się, że tylko 50% matek wcześniaków wie, że to, w którym tygodniu ciąży narodzi się dziecko, może być potencjalnym czynnikiem ryzyka[1]

41% uważa rodzeństwo w wieku szkolnym za kolejny czynnik ryzyka, a 26% uznało, że przebywanie więcej niż czterech domowników i gości w domu, stwarza ryzyko dla infekcji dróg oddechowych u dziecka[1]. Te wyniki pokazują, że istnieje potrzeba, aby podnieść świadomość czynników ryzyka układu oddechowego wśród matek wcześniaków.

Matki wcześniaków potrzebują informacji o zagrożeniach zdrowotnych dzieci

  • Tylko 49% matek wcześniaków otrzymała lub poszukiwała informacji o sposobach zapobiegania infekcjom układu oddechowego u swoich dzieci
  • 85% z nich uznało te informacje za bardzo wartościowe
  • 62% matek wcześniaków chciałoby mieć więcej informacji o potencjalnych powikłaniach zdrowotnych, występujących u dziecka przedwcześnie urodzonego
  • 50% matek wcześniaków uznało tydzień ciąży, w którym urodziło się dziecko za czynnik ryzyka zakażeń układu oddechowego
  • 57% matek wcześniaków, których dzieci doświadczyły ostrych infekcji układu oddechowego, określiło pobyt w szpitalu jako mający związek z ostrą infekcją układu oddechowego

Infekcje dróg oddechowych są jednym z najczęstszych powikłań u dzieci urodzonych przed terminem. Infekcja dróg oddechowych ma dużo większy wpływ na matki dzieci przedwcześnie urodzonych w porównaniu do matek dzieci urodzonych o czasie. Spośród matek wcześniaków, których dzieci doświadczyły ostrych infekcji układu oddechowego w ubiegłym roku, 57%1 z nich określiło pobyt w szpitalu jako mający związek z ostrą infekcją układu oddechowego. Wśród matek dzieci urodzonych o czasie było to 40%[1]. Ta sama grupa matek określiła trudności finansowe jako mające związek z ostrą infekcją układu oddechowego (47%1).

Ze względu na słabo rozwinięte płuca i układ odpornościowy, wcześniaki są narażone na duże ryzyko infekcji dróg oddechowych, wynikających z takich chorób, jak wirus RS. Ważne jest, żeby pracownicy służby zdrowia dostarczali rodzicom informacji o czynnikach ryzyka infekcji układu oddechowego – stwierdził dr Xavier Carbonell-Estrany, prezes Światowego Stowarzyszenia Medycyny Perinatalnej.

Matki wcześniaków liczą na wsparcie emocjonalne od pracowników służby zdrowia

Ogromną rolę w edukowaniu rodziców na temat sposobów zapobiegania infekcjom układu oddechowego u ich dzieci, a także odnośnie opieki nad wcześniakiem odgrywa personel medyczny (lekarze, pielęgniarki), zarówno w trakcie pobytu dziecka w oddziale neonatologicznym, jak i po jego opuszczeniu. Niezwykle ważne jest dla nich również wsparcie emocjonalne jako, że same są zagubione, boją się i często nie wiedzą, jak mogą pomóc swojemu dziecku. Wsparcie ze strony lekarza, czy pielęgniarki, szczególnie w pierwszych dniach pobytu w szpitalu wydaję się być kluczowe.

Pracownicy służby zdrowia wspierający matki wcześniaków w szpitalu oraz po wyjściu z niego odgrywają istotną rolę w edukowaniu ich na temat sposobów zapobiegania infekcjom układu oddechowego u dzieci. Mogą przypominać matkom
o znaczeniu częstego mycia rąk, unikania dymu papierosowego oraz unikania spotkań z przyjaciółmi i członkami rodziny, którzy mogą mieć infekcje układu oddechowego
– powiedziała dr Carole Kenner, RNC-NIC, NNP, FAAN, Dyrektor / Sekretarz Międzynarodowej Rady Pielęgniarek ds. Noworodków (COINN ).

Z badań wynika, że opieka i wsparcie ze strony personelu medycznego jest niewystarczające. Tylko 31% matek wcześniaków, miało poczucie, że otrzymuje wsparcie emocjonalne i psychologiczne lub poradę ze strony personelu szpitalnego, który zajmował się ich dzieckiem[1]. 44% matek wcześniaków odczuwa lęk o swoje dziecko, 25% ma poczucie winy, a 29% poczucie bezradności[1]. Aż 40% matek wcześniaków miało trudności z nawiązaniem więzi ze swoim dzieckiem[1].

Matki wcześniaków cenią wsparcia emocjonalnego od innych rodziców

Wsparcie dla rodziców wcześniaków może płynąć także od organizacji pacjentów za pośrednictwem ich stron internetowych, porad telefonicznych lub we współpracy z oddziałami pediatrycznymi. Grupy te są często prowadzone przez rodziców wcześniaków, którzy mogą podzielić się własnymi doświadczeniami związanymi z zachorowaniami i możliwościami rozwiązywania wszelkich problemów wcześniaków.

Prawie połowa matek wcześniaków ocenia interaktywne internetowe źródła kontaktu z innymi rodzicami (np. blogi) jako bardzo cenny środek wsparcia jeżeli chodzi o problemy związane z porodem przedwczesnym i zagadnienia pokrewne[1]. 40% matek wcześniaków docenia również media społecznościowe[1]. 65% matek wcześniaków odczuwa potrzebę wymiany doświadczeń między rodzicami, uznając, że jedną z kluczowych ról w tej grupie powinno być podnoszenie świadomości wokół porodu przedwczesnego i ryzyka z nim związanego[1].

Światowy Dzień Wcześniaka

Drugi Światowy Dzień Wcześniaka odbędzie się 17 listopada 2012 roku. Jest to doroczne wydarzenie, które zostało ustanowione przez organizację March of Dimes, Europejską Fundację Opieki nad Noworodkami (EFCNI), Fundację LittleBigSouls International, i Narodową Fundację Wcześniaków w uznaniu wcześniactwa jako problemu zdrowotnego. Ten dzień stanowi dla rodzin, pracowników służby zdrowia, naukowców i wszystkich dotkniętych przedwczesnymi narodzinami dziecka na całym świecie okazję, aby wspólnie podnieść świadomość poważnego problemu wcześniactwa. Głównym celem jest zwrócenie uwagi, że jest to zagadnienie o coraz większym znaczeniu dla zdrowia publicznego.

Konsultacja merytoryczna materiałów informacyjnych: prof. Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka, Prezes Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego i prof. Ewa Helwich, Krajowy Konsultant ds. neonatologii

Referencje:
[1] P/S/L Research, World Prematurity Day Survey Final Report, August 2012. 3 Boyle et al. Effects of gestational age at birth on health outcomes at 3 and 5 years of age: population based cohort study. BMJ 2012;344:e896. Kraje, w których zostało przeprowadzone badanie: Arabia Saudyjska, Argentyna, Brazylia, Francja, Holandia, Hong Kong, Irlandia, Japonia, Kanada, Kolumbia, Korea Południowa, Niemcy, Meksyk, Rosja, Stany Zjednoczone, Szwecja, Tajwan, Węgry i Włochy.

Skomentuj