Olej lnianyOlej lniany otrzymywany jest z nasion lnu (Linum usitatissimum, L). Zawiera on kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Olej lniany zawiera również kwas linolenowy (ALA), który przez organizm przetwarzany jest w celu uzyskania kwasów eikozapentaenowego (EPA) i dokozaheksaenowego (DHA), czyli kwasów tłuszczowych omega-3 występujących także w oleju rybnym.

Część naukowców uważa, iż olej lniany może być w równym stopniu korzystny jak olej rybny, jednak nasze ciało nie potrafi wystarczająco sprawnie przetwarzać kwasów ALA w kwasy EPA i DHA. Co więcej, korzystne działanie kwasów ALA, EPA i DHA nie musi być wcale identyczne.

Kwasy tłuszczowe omega-3, pochodzące głównie z oleju rybnego, mają udowodnione działanie przeciwzapalne i pomagają unikać przewlekłych schorzeń, takich jak choroby serca i artretyzm. Wyniki badań określających przydatność oleju lnianego w zapobieganiu podobnym dolegliwościom nie są zgodne.

Utrzymanie prawidłowego zbilansowania kwasów omega-3 i omega-6 w naszej diecie jest bardzo istotne. Te ważne kwasy należą do większej grupy wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, określanych także jako PUFA (polyunsaturated fatty acids). Kwasy tłuszczowe omega-3 przeciwdziałają stanom zapalnym, podczas gdy większość kwasów omega-6 wzmacnia stany zapalne. W zdrowej diecie, ilość przyjmowanych kwasów tłuszczowych omega-6 powinna być mniej więcej 2-4 razy mniejsza niż ilość dostarczanych organizmowi kwasów omega-3. Dieta typowego Amerykanina zawiera jednak około 14-25 razy więcej kwasów tłuszczowych omega-6 niż omega-3. Wielu naukowców uważa, że jest to poważny czynnik mający wpływ na rosnącą liczbę chorób zapalnych w Stanach Zjednoczonych.

Nasienie lnu – w przeciwieństwie do oleju lnianego – zawiera również grupę substancji chemicznych nazywanych lignanami. Uważa się, że mają one działanie przeciwnowotworowe. Więcej informacji na ten temat znajduje się w monogramie poświęconym nasieniu lnu.

Wykorzystanie:

Badania kliniczne sugerują, że olej lniany i inne kwasy tłuszczowe omega-3 mogą być pomocne w zwalczaniu wielu różnych dolegliwości.

Wysoki poziom cholesterolu

Ludzie stosujący dietę śródziemnomorską w wielu wypadkach mają podniesiony poziom HDL, czyli tak zwanego „dobrego” cholesterolu. Dieta śródziemnomorska kładzie duży nacisk na ryby i zdrowe tłuszcze, takie jak oliwa, charakteryzuje się ona również zdrowym zbilansowaniem kwasów omega-3 i omega-6. Pełne ziarna, warzywa zielone i korzeniowe, codzienne porcje owoców, ryby i mięso drobiowe, oliwa z oliwek i olej rzepakowy oraz ALA (pochodzące z nasion lnu, oleju lnianego i orzechów włoskich) także wchodzą w skład diety śródziemnomorskiej. Czerwone mięso i tłuszcze nasycone nie są jednak częścią tej diety.

Należy jednak pamiętać o tym, że spożywanie nasion lnu i oleju lnianego w postaci suplementów nie zawsze może prowadzić do obniżenia poziomu cholesterolu.

Choroba serca

Stosowanie diety bogatej w owoce, warzywa, pełne ziarna, orzechy lub rośliny strączkowe i pokarmy bogate w kwasy ALA, może w znaczny sposób zmniejszyć ryzyko nawrotu chorób serca. Jednym z najlepszych sposobów na zapobiegnięcie i leczenie chorób serca jest stosowanie diety gwarantującej niewielkie spożycie tłuszczów nasyconych i tłuszczów trans oraz bogatej w tłuszcze jednonienasycone i wielonienasycone (w tym kwasy tłuszczowe omega-3 pochodzące z nasion lnu i ryb). Istnieją dowody na to, że ludzie spożywający posiłki bogate w kwasy ALA charakteryzują się mniejszym prawdopodobieństwem śmiertelnego zawału serca. Kwasy ALA mogą redukować zagrożenia związane z chorobami serca na wiele sposobów. Prowadzą one, między innymi, do zmniejszania „lepkości” płytek krwi, ograniczają stany zapalne, korzystnie wpływają na kondycję naczyń krwionośnych, obniżają ryzyko arytmii (nieregularnego tętna).

Niektóre badania sugerują również, że diety bogate w kwasy tłuszczowe omega-3 (w tym kwasy ALA) wpływają na obniżanie ciśnienia krwi.

Nie jest jednak jasne, czy spożywanie oleju lnianego w postaci suplementu będzie miało podobny wpływ na kondycję serca.

Zespół Sjögrena

Jedno z badań dowiodlo, że przyjmowanie 1-2 gram nasion lnu dziennie może złagodzić dolegliwości związane z zespołem suchego oka u ludzi cierpiących na zespół Sjögrena. Zespół Sjögrena jest dolegliwością autoimmunologiczną, w której system immunologiczny atakuje gruczoły produkujące wilgoć, takie jak gruczoł ślinowy i łzowy.

Źródła żywieniowe

Olej lniany otrzymywany jest z nasion rośliny lnu. Zawiera on 50% – 60% kwasów tłuszczowych omega-3 w formie kwasu linolenowego (ALA). To więcej niż zawiera olej rybny, jednak nasz organizm nie jest w stanie wydajnie przetwarzać kwas ALA w kwasy tłuszczowe omega-3 znajdujące się w rybach. Kwasy ALA znajdujące się w nasionach lnu mogą być mniej korzystne właściwości od kwasu eikozapantaenowego (EPA) i kwasu dokozaheksaenowego (DHA) zawartych w oleju rybnym.

Dostępne formy

Olej lniany dostępny jest w formie płynnej oraz w kapsułkach zawierających delikatny żel. Podobnie jak każdy olej, olej lniany może zjełczeć jeśli nie jest przechowywany w warunkach chłodniczych. Olej lniany wymaga specjalnego pakowania, gdyż łatwo poddaje się działaniu ciepła, światła i tlenu. Najwyższej jakości produkty z nasion lnu przygotowywane są ze świeżo tłoczonych nasion, są butelkowane w ciemnych pojemnikach i przetwarzane są w niskich temperaturach, bez dostępu światła, ciepła i tlenu.

Przed zakupem oleju lnianego upewnijmy się, że kupujemy produkt markowy, przygotowany przez certyfikowaną firmę gwarantującą brak zawartości metali ciężkich, takich jak ołów i rtęć.

Sposób przyjmowania

Dawka zależy od tego, ile kwasów tłuszczowych zawiera nasza dieta oraz w jakim celu przyjmujemy olej lniany.

Dzieci

Przed podaniem oleju lnianego dziecku poniżej 18 roku życia należy zasięgnąć porady lekarza.

Dorośli

Olej lniany: 1 – 2 łyżeczki lub 1 – 2 kapsułki dziennie. Olej lniany podawany jest najczęściej w ciekłej formie, która zawiera około 7 gramów kwasu ALA na każde 15mL (1 łyżeczka) i 130 kalorii.

Jako zamiennik dla oleju rybnego, dawka wynosząca 7.2 gram oleju lnianego jest równa mniej więcej 1 gramowi oleju rybnego.

Środki ostrożności

Ze względu na potencjalne skutki uboczne oraz interakcje z lekami, suplementy diety powinny być przyjmowana tylko po konsultacji z osobą doświadczoną w tym temacie.

Nasiona lnu mogą spowolnić tempo, w którym organizm absorbuje leki przyjmowane doustnie lub inne składniki pokarmowe spożywane jednocześnie z nasionami lnu. Starajmy się unikać stosowania nasion lnu razem z innymi lekami i suplementami.

Osoby cierpiące na cukrzycę lub schizofrenię mogą nie być w stanie odpowiednio przetwarzać kwasów ALA w kwasy EPA i DHA, czyli te łatwiej przyswajalne przez organizm człowieka. Osoby te powinny przyjmować kwasy tłuszczowe omega-3 ze źródeł bogatych w EPA i DHA, takich jak ryby.

Mimo, że badania wskazują, iż regularne jedzenie ryb (zawierających kwasy tłuszczowe omega-3, EPA i DHA) może zmniejszyć ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej, ostatnie doświadczenia przeprowadzone na dwóch dużych grupach mężczyzn i kobiet sugerują, że dieta bogata w kwasy ALA może w znacznym stopniu podnieść ryzyko wystąpienia tej choroby oczu. Niezbędne są dalsze badania. Do tego czasu, osoby cierpiące na zwyrodnienie plamki żółtej powinny przyjmować kwasy tłuszczowe omega-3 w formie kwasów EPA i DHA (występujących między innymi w rybach i oleju rybnym) zamiast kwasów ALA.

Ryby i olej rybny chronią organizm przed rakiem prostaty, natomiast kwasy ALA mogą zwiększać ryzyko wystąpienia tej choroby w mężczyzn. Niezbędne są dalsze badania, jednak mężczyźni cierpiący na raka prostaty powinni przyjmować kwasy tłuszczowe omega-3 w formie kwasów EPA i DHA (występujących między innymi w rybach i oleju rybnym) zamiast kwasów ALA.

Stosowanie z innymi lekami

Jeśli przyjmujemy jakikolwiek z wymienionych poniżej leków, powinniśmy unikać oleju lnianego (kwasu linolenowego) i innych kwasów tłuszczowych omega-3 bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem.

Leki przeciwzakrzepowe (antykoagulanty) – Kwasy tłuszczowe omega-3 mogą wzmacniać działanie leków przeciwzakrzepowych, w tym aspiryny, warfaryny i klopidogrelu. Połączenie aspiryny i kwasów tłuszczowych omega-3 może pomóc w walce z chorobami serca, jednak pamiętać należy, iż nie powinno się przyjmować obu tych substancji jednocześnie, bez konsultacji z lekarzem.

Leki obniżające poziom cukru we krwi – Przyjmowanie kwasów tłuszczowych omega-3 w postaci suplementów może przyspieszyć wzrost poziomu cukru we krwi, co z kolei prowadzi do większego zapotrzebowania na lek lub leki obniżające jego poziom. Pamiętajmy o zachowaniu ostrożności podczas jednoczesnego zażywania suplementów zawierających kwasy tłuszczowe omega-3 z lekami obniżającymi poziom cukru we krwi, takimi jak:

  • Glipizyd
  • Glibenklamid
  • Metformina
  • Insulina

Cyklosporyna – Przyjmowanie kwasów tłuszczowych omega-3 podczas terapii cyklosporyną może redukować występowanie toksycznych efektów ubocznych, takich jak wysokie ciśnienie krwi i uszkodzenia nerek, związanych ze stosowaniem tego leku u pacjentów po przeszczepach.

Etretynat i inne sterydy – Łączenie kwasów tłuszczowych omega-3 (głównie EPA) z terapią etretynatem i podobnymi kortykosterydami może łagodzić objawy łuszczycy.

Leki obniżające poziom cholesterolu – Zwiększanie ilości spożywanych kwasów tłuszczowych omega-3 może pozytywnie wpłynąć na działanie leków obniżających poziom cholesterolu, takich jak statyny. W ich skład wchodzą:

  • Atorwastatyna
  • Lowastatyna
  • Simwastatyna

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – W badaniach przeprowadzonych na zwierzętach, leczenie kwasami tłuszczowymi omega-3 obniżało ryzyko pojawiania się wrzodów spowodowanych stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych, w tym ibuprofenu i naproksenu. Niezbędna jest większa liczba badań, które potwierdzą, czy kwasy tłuszczowe omega-3 będą miały podobne działanie u ludzi.

Powyższy artykuł został napisany na podstawie publikacji znajdującej się pod adresem: http://www.umm.edu/altmed/articles/flaxseed-oil-000304.htm

Tłumaczenie zostało wykonane przez biuro tłumaczeń IBT.
Link: biuro tłumaczeń

Skomentuj

Komentarze (1)

  1. kasia pisze:

    Skoro kwasy omega3 podnosza cukier we krwi, chyba cos tu nie jest prawda, ktos tu jest naprawde chory. Zamiast napisac to i to jest korzystne dla twojego zdrowia w takiej a takiej ilosci w takim a takim wieku to za chwile ktos pisze ze masz wiecej cukru we krwi. Zastanawiam sie czy to nie OBCY karmia nas takimi nowinami. Przecież to jest chore. A skoro słodycze szkodza zdrowiu to po co ich tyle produkuja? IDIOTYZM. Dlaczego nie jemy zdrowo? Czy Ci lekarze majá rowno pod sufitem? Banda idiotow.