Większość ludzi mających kamienie żółciowe nie wie nawet o ich istnieniu, nie mają oni również żadnych objawów. Występować u nich mogą kamienie nie wywołujące bólu, oraz tak zwane uśpione kamienie żółciowe. Czasami ból pojawia się w okolicach brzucha i pleców. Określany jest wtedy mianem objawowej kamicy żółciowej. W rzadkich przypadkach kamienie żółciowe mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. Co roku, setki tysięcy pacjentów jest hospitalizowana i poddawana operacjom usunięcia kamieni żółciowych.

Czym są kamienie żółciowe?

Kamienie żółciowe są zbudowane z twardych substancji i powstają w woreczku żółciowym. Najczęściej spotykany typ zbudowany jest głównie z cholesterolu. Kamienie żółciowe mogą osiągać duże rozmiary bądź występować w większych grupach o mniejszych rozmiarach. Wielkość jaką osiągają waha się od rozmiarów piłki golfowej, najmniejsze przypominają ziarenka piasku.

Co jest przyczyną powstawania kamieni żółciowych?

Kamienie powstają w woreczku żółciowym, niewielkim organie o kształcie gruszki znajdującym się poniżej wątroby, po prawej stronie brzucha. Woreczek żółciowy ma około 7,5 cm długości i 2,5 cm szerokości w najgrubszym miejscu. Magazynuje on i uwalnia do jelit żółć ułatwiającą trawienie.

Żółć jest płynem produkowanym przez wątrobę. Zawiera wodę, cholesterol, sole kwasów żółciowych, tłuszcze, proteiny oraz bilirubinę (barwnik żółciowy). Podczas trawienia kamienie żółciowe uniemożliwiają wydostanie się żółci do jelit, gdzie sole kwasów żółciowych pomagają w procesie rozkładu tłuszczu. Żółć rozpuszcza również nadmiar cholesterolu.

Według badaczy, kamienie żółciowe zbudowane z cholesterolu powstają na kilka sposobów, między innymi:

Jeśli żółć zawiera więcej cholesterolu niż może rozpuścić.

Gdy w żółci nagromadzi się zbyt wiele bilirubiny lub innej substancji prowadzącej do formowania się kryształków cholesterolu.

Gdy soli kwasów żółciowych jest zbyt mało by rozpuścić tłuszcze.

Jeśli woreczek żółciowy nie przyjmuje i nie uwalnia żółci w sposób regularny.

Co wskazuje na pojawienie się kamieni żółciowych?

Niektóre z najczęściej spotykanych objawów występowania kamieni żółciowych obejmują:

Ostry ból w górnej części brzucha nadchodzący bardzo niespodziewanie i trwający od 30 minut do wielu godzin.

Ból pod prawym ramieniem lub ból prawej łopatki.

Nudności lub wymioty.

Niestrawność po spożyciu wysokotłuszczowego, na przykład smażonego, posiłku bądź deseru.

Czy otyłość jest czynnikiem ryzyka dla kamieni żółciowych?

Otyłość jest silnym czynnikiem ryzyka dla wystąpienia kamieni żółciowych, szczególnie wśród kobiet. U ludzi otyłych częściej występują kamienie żółciowe niż u osób utrzymujących odpowiednią masę ciała. Poziom otyłości u dorosłych określany jest często poprzez obliczenie wskaźnika masy ciała (BMI), jest to narzędzie porównujące wagę ze wzrostem człowieka. Tabela poniżej objaśnia zasady wyliczania wskaźnika BMI. BMI w przedziale od 18,5 do 24,9 oznacza zdrową wagę ciała, BMI pomiędzy 25 a 29,9 oznacza nadwagę, natomiast BMI równe lub wyższe niż 30 świadczy o otyłości.

Wraz ze wzrostem wskaźnika BMI, rośnie również ryzyko wystąpienia kamieni żółciowych. Badania wykazały, że u kobiet o BMI powyżej 32 ryzyko to jest trzykrotnie wyższe niż w przypadku tych u których wskaźnik ten znajduje się na poziomie 24-25. Ryzyko zwiększa się siedmiokrotnie u kobiet posiadających BMI powyżej 45, w porównaniu do kobiet o BMI poniżej 24.

W jaki sposób bezpiecznie ograniczyć wagę ciała i obniżyć ryzyko wystąpienia kamieni żółciowych?

Istnieje kilka sposób aby obniżyć ryzyko wystąpienia kamieni żółciowych podczas zrzucania masy ciała. Ryzyko obniża przy stopniowym ograniczaniu wagi, zamiast gwałtownego pozbywania się wielu kilogramów. W zależności od wagi ciała w momencie rozpoczęcia odchudzania, specjaliści sugerują chudnięcie w tempie około 1 kilograma tygodniowo. Odchudzanie w takim tempie trwa najczęściej do 6 miesięcy. Po 6 miesiącach waga zwykle stabilizuje się, gdyż osoby o niższej wadze ciała potrzebują mniejszej ilości kalorii (energii). Innym sposobem na obniżenie ryzyka wystąpienia kamieni żółciowych w okresie zmian masy ciała jest utrzymywanie odchudzania na skromnym poziomie. Nawet zrzucenie 5 do 10 procent wagi w okresie około 6 miesięcy lub dłuższym może bardzo pozytywnie wpłynąć na zdrowie osoby dorosłej z nadwagą bądź otyłością.

Na wspomniane ryzyko wpływ ma również odżywianie. Naukowcy radzą, by nasza dieta obejmowała pewną ilość tłuszczu, który stymuluje woreczek żółciowy do prawidłowej pracy. Aktualnie sugeruje się, by od 20 do 35 procent wszystkich przyjmowanych kalorii pochodziło z tłuszczy. Badania wykazały również, że dieta bogata w błonnik i wapń obniża ryzyko rozwoju kamieni żółciowych.

Ponadto, regularna aktywność fizyczna w znacznym stopniu ogranicza powstawanie kamieni żółciowych. Aby kontrolować masę ciała i nie dopuszczać do nabywania niezdrowej, dodatkowej wagi, za cel powinniśmy postawić sobie około 60 minut średnio lub wysoko-zaawansowanych ćwiczeń przez większą część tygodnia. Codzienne wykonywanie 60 do 90 minut ćwiczeń fizycznych o średnim zaawansowaniu pomoże w unormowaniu tempa odchudzania.

W jaki sposób kamienie żółciowe są leczone?

Uśpione kamienie żółciowe są najczęściej ignorowane, czasami znikają samoistnie. Objawowa kamica żółciowa jest leczona. Najczęstszym sposobem leczenia jest operacja usunięcia woreczka żółciowego. Określana jest ona jako cholecystektomia. W innych, nieoperacyjnych przypadkach stosuje się leki rozpuszczające kamienie żółciowe. O wyborze leczenia decyduje lekarz rodzinny lub inna osoba odpowiedzialna za nasze zdrowie.

Powyższy artykuł został napisany na podstawie publikacji udostępnionej przez WIN(Weight-control Information Network) – informacyjnego serwisu będącego częścią NIDDK (National Institute of Diabetes and Kidney Diseases) – instytutu zajmującego się problemami cukrzycy, chorób przewodu pokarmowego oraz chorób nerek.

Pełna wersja publikacji w języku angielskim jest dostępna pod adresem:
http://win.niddk.nih.gov/publications/gallstones.htm

Tłumaczenie zostało wykonane przez biuro tłumaczeń IBT.
Link: biuro tłumaczeń

Skomentuj używając Facebooka

Dodaj komentarz bez użycia Facebooka

Komentarze (4)

  1. Jolanta pisze:

    Ten artykol jest okey,ale zawiera tylko dane dotyczace samej choroby woreczka zolciowego,ale nie podaje diety ,ktora trzeba lub nalezy stosowac przy tej chorobie- mimo ze tytul artykulu jest „Dieta a kamienie zolciowe”
    Jezeli bedzie dodana do tego faktycznie dieta tj.co mozna a czego nie mozna lub nie nalezy jesc to bedzie to bardzo dobry artykul oraz to czego sie poszukuje w tego typu artykule.
    Pozdrawiam i oczekuje na zmiany. Jolanta

  2. majorka pisze:

    pamiętajcie aby dieta była bogata w witaminy :) możecie robić sami soki lub kupować jednodniowe które oszczędzają cenny czas a po za tym mamy duży wybór smaków:)

  3. hehe pisze:

    a gdzie dieta która ponoć miała tu być bo to że trzeba ją stosować to ja wiedziałem bez tej strony

  4. tlumik22 pisze:

    gdzie jest dieta na tej stronie dla kamienicy zolciowej ???? pilnie potrzeboje …