Fot. sxc.huRelaks jest tym, czego poszukuje większość ludzi zainteresowanych rozpoczęciem nauki qigong, taijiquan (tai chi), czy jogi. Relaks jest też jednym z najbardziej podstawowych zagadnień w metodzie zhan zhuang. Wielu dorosłych ludzi rozwinęło nadmierne nawykowe napięcie niektórych partii mięśniowych. Jest to w dużej mierze rezultat akumulacji stresów jakim podlega współczesny człowiek. Tych napięć, usztywnień, czy blokad często bardzo trudno się pozbyć.

Nadmierne napięcie, usztywnienie, przeszkadza w efektywnym wykonywaniu rozmaitych czynności w pracy i w codziennym życiu, przeciąża ciało, niepotrzebnie zwiększa zmęczenie. Nawet gdy odpoczywamy w fotelu, często jesteśmy zbyt spięci. W wielu przypadkach barki są cały czas uniesione, szyja i twarz napięte.

Stań w naturalnej, wyprostowanej, ale zrelaksowanej pozycji, ze stopami rozstawionymi na szerokość barków i lekko rozchylonymi na zewnątrz. Zrób kilka swobodnych, delikatnych ruchów w różnych stawach, na przykład luźnych, niezbyt dynamicznych wymachów. Pozwoli to skontrolować, czy nie jesteś zbyt spięty. Nadmierne napięcie mięśni przejawia się bowiem w usztywnieniu, ograniczeniu możliwości swobodnego ruchu korespondujących stawów. Możesz powtarzać to wielokrotnie w tej lub dowolnej innej pozycji, idąc bądź wykonując inne czynności. Nie staraj się nadmiernie, nie skupiaj się na tym przesadnie. Rób to jakby od niechcenia. W ten sposób stopniowo nauczysz się eliminacji nadmiernego napięcia i zaczniesz lepiej sobie zdawać sprawę z tego czy jesteś zrelaksowany, czy spięty. Możesz wykorzystać tę metodę jako wstęp do kolejnych ćwiczeń.

Kontroluj stan

Możesz też wykorzystać metodę uważnej kontroli stanu napięcia oraz świadomego rozluźniania kolejnych części ciała. Najpierw skieruj uwagę na głowę. Jeśli zauważysz tam napięcie, spokojnie rozluźnij nadmiernie napięte mięśnie. Następnie zwróć uwagę na szyję, podobnie obserwując stan napięcia i bez pośpiechu usuwając je. Kieruj uwagę stopniowo coraz niżej, na klatkę piersiową i plecy, górną część ramion, następnie na okolice talii, brzuch, łokcie i przedramiona, podbrzusze i pośladki, nadgarstki, dłonie, uda, podudzia, stopy, ciągle obserwując stan napięcia i świadomie usuwając jego nadmiar. Możesz ten cykl powtarzać wielokrotnie.

W taki sposób stopniowo rozluźniasz ciało, eliminując zbędne napięcie, a jednocześnie dzięki zaangażowaniu świadomości w ten proces, osiągasz stan koncentracji, zmniejsza się natłok myśli, odprężasz się psychicznie.

Ćwiczenie umysłu

Metoda zhan zhuang opiera się przede wszystkim na wykorzystaniu w ćwiczeniach umysłu, na pracy z koordynacją umysłu i ciała. Ten aspekt będzie zawarty we wszystkich dalej opisanych ćwiczeniach.

Być może zdanie sobie sprawy z napięcia może okazać się trudne. Możesz wówczas spróbować napinać różne części ciała jeszcze bardziej, a następnie je rozluźniać, ciągle zwracając uwagę na towarzyszące temu odczucie. Pomoże to w rozwinięciu lepszej percepcji stanów napięcia i relaksu.

Także gdy zdajesz sobie sprawę z napięcia jakiejś części ciała, ale nie potrafisz jej rozluźnić, możesz spróbować najpierw mocniej ją napiąć, a dopiero potem rozluźnić. Jeśli nie osiągniesz od razu efektu, nie przejmuj się tym, powtarzaj to co jakiś czas, jakby od niechcenia. Postęp przyjdzie z czasem i efekty będą się pogłębiały. Natomiast przesadne staranie się wzmogłoby tylko napięcie.

Jednym z aspektów relaksu jest naturalny, spokojny, swobodny oddech. Jeśli w obszarze klatki piersiowej i brzucha pojawi się nadmierne napięcie, oddech będzie zakłócony. Jeśli zauważysz trudności z oddychaniem, zwróć uwagę, czy nie jest to związane z takim napięciem. Wówczas postaraj się rozluźnić napięty obszar, przywrócić mu naturalną ruchomość, i zaobserwuj jak oddech staje się bardziej swobodny. Nie staraj się nadmiernie, by to osiągnąć. Nie koncentruj się na kontrolowaniu oddechu. Po prostu pozwól działać naturalnym mechanizmom.

Ćwicz wszędzie

Metoda zhan zhuang nie wymaga specjalnego miejsca, czasu, czy stroju do ćwiczeń. Możesz ćwiczyć w różnych sytuacjach: stojąc, siedząc, leżąc, idąc, wykonując rozmaite czynności. Gdy jednak będziesz miał taką możliwość, staraj się ćwiczyć w parku, w lesie, na świeżym powietrzu, w naturalnym otoczeniu. Nie jest wskazane ćwiczenie, gdy jesteś bardzo głodny lub gdy jesteś objedzony. Przed rozpoczęciem ćwiczenia skorzystaj z toalety. Rozepnij guziki ubrania, poluzuj pasek, tak by czuć się wygodnie.

Stopniowo sesje treningowe zhan zhuang będą wydłużały się do kilkudziesięciu minut, a ćwiczenia będą sprawiały Tobie przyjemność, więc nie będziesz musiał/musiała się do ich wykonania przymuszać. Na początku możesz jednak zacząć choćby od kilku minut, ćwicząc codziennie, w miarę możliwości kilka razy dziennie, podczas przerw w pracy, czy w innych zajęciach. Lepiej ćwiczyć krótko, osiągając przyjemny stan odprężenia, a za to częściej, niż rzadziej, ale zmuszając się do długiego kontynuowania ćwiczenia. Zwróć jednak uwagę, by nie przerywać ćwiczenia przy pierwszym odczuciu zniecierpliwienia – zastanów się, czy faktycznie czujesz zmęczenie, czy może to niecierpliwość odwraca Twoją uwagę od ćwiczenia (w takim wypadku postaraj się wyciszyć i skupić).

Po zakończeniu ćwiczenia powoli zacznij się poruszać i rozglądać dookoła. Możesz wykonać kilka głębszych oddechów, wydychając powietrze jakby z westchnieniem. Możesz wykonać lekkie potrząsanie całym ciałem lub delikatny automasaż, oklepywanie itp.

Gdy masz już pewne doświadczenie w treningu zhan zhuang i właściwie dobierasz czas i intensywność ćwiczeń, powinieneś czuć się odprężony i pełen/pełna energii po wykonaniu ćwiczenia oraz budzić się rześki/rześka następnego dnia rano.

Powyższy tekst jest fragmentem darmowej książki „Zhan Zhuang QIGONG” autorstwa Andrzeja Kalisza.
Kliknij tutaj, by pobrac całą książkę

Skomentuj