Fot. sxc.huWątroba (hepar) jest największym gruczołem ludzkiego organizmu. Wątroba jest narządem niezwykle ukrwionym, stąd jej charakterystyczna brązowoczerwona barwa. Całość gruczołu jest podzielona trzema bruzdami w kształcie litery H na cztery płaty: lewy, prawy, czworoboczny oraz ogoniasty.

Największym płatem, stanowiącym ponad 2/3 masy całego narządu, jest płat prawy, znajdujący się pod przeponą oddzielającą go od prawego płuca. W głębi wątroby wszystkie płaty zrastają się ze sobą. Bardzo rzadko występują tzw. wątroby dodatkowe, również związane z płatową budową całego organu.

Innym podziałem, mającym kluczowe znaczenie w chirurgii tego narządu, jest wydzielenie segmentów naczyniowych wątroby, których jest osiem. Segmenty to takie części miąższu wątroby, które mają oddzielone od siebie naczynia krwionośne i drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe, co pozwala na ich wycięcie bez szkody dla innych części tego narządu.

Wątroba

Narząd ten dzieli się także na zraziki, które można zobaczyć dopiero pod mikroskopem. Pomiędzy zrazikami znajduje się tkanka łączna zawierająca tętnice, żyły i przewodziki międzyzrazikowe. W środku zrazika znajduje się żyła środkowa, która zbiera krew z naczyń włosowatych i oddaje ją do żyły podzrazikowej. Podstawowym i najmniejszym elementem budowy wątroby są hepatocyty.

Gruczoł ten zajmuje okolicę podżebrową prawą, dużą część okolicy nadbrzusza i część okolicy podżebrowej lewej, aż do linii równoległej do mostka, a przechodzącej przez sutki. Od góry przykrywa wątrobę przepona, natomiast z dołu są jelita i żołądek. Wypełniona krwią wątroba waży u dorosłego mężczyzny od 2100 do 2300 g, u kobiet jest o ok. 200 g lżejsza. W wymiarze poprzecznym osiąga ona około 24 cm, a pionowym 15–20 cm.

Wątroba, podobnie jak większość narządów, pokryta jest błoną surowiczą. W tym przypadku otrzewną wyściełającą również ściany jamy brzusznej. Blaszki otrzewnej tworzą więzadła, na których zawieszona jest wątroba. To elastyczne rusztowanie sprawia, że cały narząd jest w znacznym stopniu ruchomy.

W miejscu zwanym wrotami wątroby wnikają do gruczołu tętnica wątrobowa (doprowadzająca krew tętniczą), żyła wrotna (transportująca wchłonięte ze światła jelita składniki mineralne i pokarmowe) oraz nerwy. Natomiast wychodzi z niego przewód żółciowy i naczynia limfatyczne. Pasma tkanki łącznej wnikają od wrót wątroby do wnętrza wątroby, dzieląc je na zraziki, które utworzone są z wielkiej liczby komórek wątrobowych – hepatocytów. Komórki wątrobowe ułożone są w promieniście biegnące beleczki. Hepatocyty pełnią różne funkcje, między innymi wydzielają żółć. W związku z pełnioną funkcją komórki wątroby zawierają liczne ziarnistości, na które składają się glikogen, tłuszcze, białka i barwniki. Oprócz komórek wątrobowych, których jest ok. 80%, wątroba zawiera jeszcze ok. 16% komórek siateczkowo-śródbłonkowych gwiaździstych (Browicza-Kupffera), a także ok. 4% komórek nabłonka dróg żółciowych. Komórki Browicza-Kupffera pełnią funkcję obronną, która polega na niszczeniu fragmentów komórek i rozpadających się krwinek czerwonych.

Konsystencja wątroby jest miękka, sprężystość jej jest nieznaczna. Lekkie uciśnięcie zdrowej wątroby nie boli. Miąższ wątroby jest bardzo kruchy, dlatego przy upadkach i w wyniku urazów narząd ten łatwo pęka. Wątroba zajmuje prawie całe podżebrze prawe, znaczną część nadbrzusza i sięga do podżebrza lewego. Gruczoł tan jest wyczuwalny na jeden – dwa palce poprzecznie ułożone pod prawym łukiem żebrowym.

Wątroba posiada charakterystyczne powierzchnie zwrócone w kierunku sąsiednich narządów. Wypukła powierzchnia przeponowa dopasowuje się do tego przykrywającego mięśnia. Również inne narządy zostawiają swoje ślady nazywane bruzdami i wyciskami, takie jak: bruzda żyły głównej, bruzdy żebrowe, wycisk sercowy i wycisk nadnerczowy. Powierzchnia trzewna skierowana jest do przodu, ku dołowi i na prawo. Również tutaj narządy leżące w sąsiedztwie wątroby pozostawiają swoje znaki.

Można wyróżnić wycisk przełykowy, żołądkowy, odźwiernikowy, dwunastniczy, okrężniczy, nerkowy i nadnerczowy. Na powierzchni trzewnej widać charakterystyczne bruzdy układające się w kształt litery H. Poprzeczne ramię litery H stanowi tzw. wnęka wątroby zawierająca liczne naczynia, przewody żółciowe i nerwy. W jej prawym ramieniu podłużnym leżą pęcherzyk żółciowy oraz żyła główna dolna, natomiast w lewym więzadło obłe i żylne.

Powyższy tekst jest fragmentem poradnika pt.
„Jak dbać o zdrowie wątroby i pęcherzyka żółciowego?”

www.watroba-woreczek.pl

Skomentuj

Komentarze (1)

  1. Ola pisze:

    Przejrzyście napisana praca ;)