Leczenie nowotworówKiedy usłyszymy z ust lekarza, że mamy raka, reagujemy w większości tak samo. Najpierw zdziwienie, potem myśl, że to pomyłka. Kolejnym krokiem jest załamanie, które idzie w parze z silnym stresem, napięciem, nierzadko płaczem. Po tak burzliwym czasie nadchodzi wreszcie czas na pozbieranie się i zdecydowanie co dalej?

W Polsce około 80 tysięcy osób umiera na raka? Niestety, często wynika to z braku profilaktyki i niedostatecznej wiedzy na temat objawów raka, dlatego warto wiedzieć na ten temat jak najwięcej.

Rak jest przekleństwem naszych czasów, ale to nie powód, by biernie czekać na jego pojawienie się. Ważna jest odpowiednia profilaktyka, a w razie choroby natychmiastowa walka w postaci leczenia.

Nowotwory

Czym jest nowotwór? Jest to niekontrolowany przez fizjologiczne mechanizmy wzrost nieprawidłowych komórek organizmu, w różnym stopniu zagrażający życiu. Ze względu na proces chorobowy i zdolność jego rozszerzenia się w organizmie,wyróżniamy: nowotwory złośliwe i niezłośliwe.

Nowotwór niezłośliwy i o złośliwości tylko miejscowej cechuje różnie nasilona skłonność szerzenia się miejscowego. Nowotwór taki ma budowę mało odbiegającą od obrazu prawidłowych tkanek. Zazwyczaj jest otorbiony, rośnie wolno, rozprężająco i po dokładnym usunięciu nie dochodzi do wznowy.

Nowotwór półzłośliwy to nowotwór o miejscowej złośliwości. Charakteryzuje się dużą masą tkankową uciskającą otoczenie, zdolnością naciekania i niszczenia otoczenia i zdolnością wszczepiania. Ten rodzaj nowotworu wymaga starannego podejścia chirurgicznego z uwzględnieniem szerokich granic wycięcia. Obraz mikroskopowy może być typowy dla nowotworu złośliwego.

Nowotwór złośliwy cechuje się tendencją do wznowy w miejscu ich powstania. Ten rodzaj nowotworu ma zdolność do przerzutów, to znaczy samodzielnych ognisk nowotworu, często w odległych narządach i tkankach organizmu.

Grupa nowotworów złośliwych

Przedmiotem naszych rozważań w tym artykule będzie wyłącznie grupa nowotworów złośliwych. Mieszczą się w niej:

  • raki, które wywodzą się z tkanki nabłonkowej
  • mięśniaki, które wywodzą się z tkanki łącznej
  • Chłoniaki, które wywodzą się z tkanki limfatycznej
  • białaczki, które wywodzą się ze szpiku kostnego

Najczęstszymi nowotworami w naszym kraju wśród kobiet są:

  • rak sutka
  • rak szyjki macicy
  • rak skóry
  • rak żołądka
  • rak jajnika

Natomiast wśród mężczyzn są to:

  • rak płuca
  • rak żołądka
  • rak krtani
  • rak prostaty
  • rak skóry

Leczenie nowotworów

Współczesne metody leczenia nowotworów możemy podzielić na kilka rodzajów.

Leczenie chirurgiczne

Leczenie chirurgiczne jest najstarszą metodą leczenia chorych na raka. Największe zastosowanie znajduje wtedy, gdy jest możliwe usunięcie guzka w całości w granicach zdrowej tkanki. Chirurgiczne leczenie polega na usunięciu zmiany nowotworowej, zazwyczaj wraz z sąsiadującymi węzłami limfatycznymi. Leczenie chirurgiczne może być poprzedzone lub też uzupełnione farmakologicznie lub za pomocą napromieniowania. Defektem tej właśnie metody leczenia jest fakt, że stanowi ona czasem dyskomfort u chorego, w wyniku okaleczenia. Nie zawsze chirurg przystępujący do leczenia dysponuje rozpoznaniem histologicznym. Niejednokrotnie korzysta z doraźnej, śródoperacyjnej pomocy patologa. Patolog w czasie trwania operacji bada tkankę pobraną przez chirurga i na podstawie skrawków mrożonych, które są przygotowywane w trybie natychmiastowym, określa rozpoznanie. Inną grupę leczenia operacyjnego stanowią przypadki celowego usunięcia części narządu, gdy toczy się w nim proces chorobowy rozrostowy, który określamy jako stan przedrakowy. Typowym przykładem jest polipowatość jelita grubego i odbytnicy.

Radioterapia

Zastosowanie energii promienistej do leczenia nowotworów okazało się skuteczną metodą. Okazuje się, że dawka promieni, którą tolerują zdrowe tkanki, dla tych nowotworowych jest wyniszczającą. Zdaniem radiologów, za pomocą tej metody leczenia, możemy uzyskać całkowite wyjałowienie napromieniowanego pola, czyli krótko mówiąc – zabicie komórek tworzących masę nowotworową. Stosowanie bardzo wysokich dawek jest często koniecznością, co powoduje duże zmiany popromienne w sąsiednich tkankach. Radioterapia pozwala na uzyskanie znaczącego odsetka wyleczeń i to zarówno, gdy jest stosowana jako jedyna, jak również w skojarzeniu z innymi metodami leczenia nowotworowego.

Chemioterapia

Najmłodszą metodą leczenia nowotworów jest chemioterapia. Ta metoda polega na zastosowaniu leków cytostatycznych, które niszczą, bądź hamują rozwój komórek nowotworowych. Lekarstwa te mają postać tabletek, kroplówek oraz wstrzyknięć. Komórki zdrowe również ulegają wtedy pewnemu uszkodzeniu, które ma charakter odwracalny. Dotyczy to zwłaszcza, szybko dzielących się komórek układu limfatycznego oraz szpiku.

Stosowanie chemioterapii ma związek z niezbyt przyjemnymi objawami, które możemy podzielić na:

  • wczesne objawy: wymioty, nudności, brak łaknienia, biegunki, rzadziej owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, wypadanie włosów do przejściowego wyłysienia, nadpobudliwość nerwowa
  • późniejsze objawy: zaburzenia miesiączkowania, bezpłodność – około 30% leczonych, zmniejszenie odporności

Kriochirurgia

Wprowadzenie do leczenia nowotworowego metody polegającej na użyciu sondy oziębianej do temperatury -190 stopni za pomocą ciekłego azotu stało się popularnym sposobem radzenia sobie ze zmianami nowotworowymi. Odpowiednia modyfikacja tego typu urządzenia umożliwiła w ciągu ostatnich lat zastosowanie kriochirurgii w leczeniu raka skóry i błon śluzowych, zwłaszcza wtedy, gdy zmiany są powierzchowne i rozległe. Metoda ta daje znakomity efekt kosmetyczny, może być stosowana w każdym wieku oraz powtarzana. Stopień oziębienia tkanki jest bardzo silny i wywołany w kilkusekundowym czasie.

Immunoterapia

Jak sama nazwa wskazuje, metoda ta polega na podawaniu preparatów powodujących przestrojenie immunologiczne. Dochodzi zazwyczaj do pobudzenia układu immunologicznego. Niestety metoda ta zawiodła. Podjęto kolejne próby leczenia opartego na immunoterapii. Próby te są obecnie na etapie badań.

Leczenie psychologiczne

Nie ulega wątpliwości, że chory na nowotwór nie zawsze radzi sobie z chorobą, dlatego zakres informacji powinien być uzależniony od tego, w jakim stopniu pacjent chce znać szczegóły swojej choroby, a zwłaszcza rokowania. Każdy chory powinien być pod opieką psychologa, który pomoże mu przejść psychicznie przez tą chorobę. Lekarz leczy ciało, psycholog nasz umysł. Najlepszym rozwiązaniem dla chorego na nowotwór jest pobyt w domu, pod opieką rodziny, domowego lekarza i pielęgniarek środowiskowych. Nadzór nach chorym powinien sprawować również onkolog. Spełnienie takich warunków jest rzadko możliwe, dlatego że znaczna część chorych potrzebuje różnego rodzaju zabiegów, których w domu nie można przeprowadzić. Dlatego każdy lekarz, nie tylko onkolog wie doskonale, że jego rola nie powinna się ograniczać jedynie do opieki nad chorym poprzez leczenie. Lekarz musi wiedzieć, że jego rola polega również na ratowaniu prawa chorego do nadziei, pomocy psychologicznej choremu oraz jego rodzinie.

Główne objawy choroby nowotworowej

W celu ułatwienia obserwacji wyodrębniono niektóre objawy, które mogą świadczyć o zagrożeniu chorobą nowotworową. Należą do nich:

  • pojawienie się niegojących owrzodzeń
  • nietypowe krwawienia z naturalnych otworów ciała
  • nietypowa wydzielina z naturalnych otworów ciała
  • pojawienie się guzków na błonach śluzowych skórze lub sutku
  • pojawienie się nacieków na błonach śluzowych skórze lub sutku
  • pojawienie się zgrubień na błonach śluzowych, skórze lub sutku
  • zaburzenia w oddawaniu stolca – bolesność, wzdęcia, biegunki
  • bóle i zgrubienia w obrębie mięśni lub kości o niewyjaśnionym pochodzeniu
  • stany gorączkowe o nie wyjaśnionej przyczynie, połączone zazwyczaj z nocnymi potami, świądem, oraz utratą apetytu

Pamiętajmy, że wiele tych objawów jest wyrazem banalnych schorzeń lub zaburzeń nie mających nic wspólnego z nowotworem. Jednakże zasygnalizowanie lekarzowi swoich dolegliwości umożliwi postawienie właściwej diagnozy, w tym również szybkie wykrycie ewentualnej zmiany nowotworowej.

Rehabilitacja

Staranne zabiegi rehabilitacyjne mają silny wpływ na stan psychiczny chorego, dlatego niezaleznie od stanu chorego zabiegi takie powinny być stale prowadzone. Szczególne znaczenie mają- jeśli nie ma przeciwwskazań lekarskich – masowanie dolnych kończyn i partii lędźwiowych. Masaże te poprawiają nie tylko sprawność chorego przebywającego w łóżku, ale również zmniejszają ryzyko odleżyn. Kolejną ważną gimnastyką jest gimnastyka oddechowa, która zapobiega zastojowi w płucach i ułatwia oddychanie.

Dieta

W rejonach, w których ludzie spożywają więcej więcej ryb, płodów rolnych oraz produktów z pełnego ziarna i jedzą mniej nasyconych tłuszczów, cukru, i oczyszczonych węglowodanów, liczba zachorowań na raka jest znacznie mniejsza, niż tam gdzie spożywa się przetworzoną żywność, wołowinę, czy ziemniaki. Wystarczy jedynie jeść pięć porcji warzyw i owoców dziennie, by zmniejszyć ryzyko raka o 20 -35%.

Kilka rad dotyczących diety:

  • Starajmy się wypijać dziennie tyle płynów, by mocz był bardzo jasny
  • Starajmy się spożywać około pięciu porcji warzyw i owoców
  • Gotujmy na parze lub lekko podsmażajmy, a nasze składniki odżywcze zostaną zachowane
  • Spożywajmy trzy porcje pełnych ziaren dziennie
  • Spożywajmy dwie porcje tłustych ryb tygodniowo
  • Unikajmy mięsa makreli kawalla, miecznika, płytecznika i rekina- obawa skażenia rtęcią.
  • Zjadajmy pięć ząbków czosnku tygodniowo
  • Kurkuma jest czołową potrawą zapobiegającą nowotworom

Opracowała
Anna Głowacka

Skomentuj