Home > Choroby

Kaszel

Fot. sxc.huDorosły człowiek wdycha w ciągu doby od 15 do 20 tys. litrów powietrza zawierającego różnego rodzaju zanieczyszczenia. Z chwilą gdy dochodzi do kontaktu tych zanieczyszczeń z nabłonkiem drzewa oskrzelowego zwiększa się wydzielanie śluzu i jego gęstość. Powoduje to podrażnienie receptorów kaszlu znajdujących się w krtani, tchawicy i oskrzelach oraz przesłanie „sygnałów” do ośrodka kaszlu w mózgu, za pośrednictwem nerwów błędnych i krtaniowych.

Odruch kaszlowy rozpoczyna się głębokim wdechem, po którym następuje zamknięcie głośni (chrząstka zamykająca krtań), zwiotczenie przepony i skurcz mięśni wydechowych. Powoduje to wzrost ciśnienia wewnątrz klatki piersiowej otwierający głośnię i wyrzut powietrza z płuc a z nim wydzieliny i zawartych w niej zanieczyszczeń. Kaszel jest więc odruchem oczyszczającym drogi oddechowe.

Przyczyn kaszlu jest wiele ale najczęstsze są dwie, wzajemnie nakładające się na siebie. Są to zakażenia bakteryjne i wirusowe dróg oddechowych oraz dym tytoniowy, będący czynnikiem silnie drażniącym błony śluzowe dróg oddechowych.

Wśród osób niepalących jako drugą przyczynę po infekcjach wymienia się stany zapalne śluzówki nosa i zatok powodujące spływanie wydzieliny z nozdrzy tylnych do dróg oddechowych. Dość częstą przyczyną kaszlu jest astma. W tym przypadku może to być kaszel nocny zaburzający sen i powodujący uczucie ucisku w klatce piersiowej, sapanie i duszność. W około 20% przyczyną kaszlu jest refluks żołądkowo-przełykowy.

Kaszel może być pierwszym objawem raka płuc lub gruźlicy.

Istnieje rzadka postać kaszlu nazwanego kaszlem psychogennym, który jest reakcją rozładowującą napięcia nerwowe, sposobem zwrócenia na siebie uwagi lub uzyskania sympatii i współczucia otoczenia. W rzadkich przypadkach kaszel może być wywołany pobudzeniem nerwu unerwiającego błonę bębenkową w uchu np. zaklinowaną woskowiną lub podrażnieniem kanału słuchowego ciałem obcym. Coraz częściej występuje suchy kaszel po stosowaniu leków kardiologicznych tzn. inhibitorów konwertazy angiotensyny (kaptopril, enarenal, enap, gopten, lisinopril i inne). U 15% chorych leki te wywołują suchy kaszel, który jest przyczyną zaprzestania kuracji.

Powikłaniem męczącego kaszlu może być pęknięcie płuca (odma opłucnowa), pękanie żylaków przełyku czy odbytu (guzków krwawniczych). Przykrym, na szczęście rzadkim powikłaniem kaszlu są omdlenia.

Przewlekły kaszel

Kaszel jest jednym z najczęstszych objawów, z którym chorzy zgłaszają się do lekarza.

Przewlekły kaszel oznacza kaszel trwający ponad 8 tygodni. Może on bardzo znacznie pogarszać jakość życia chorego.

W postępowaniu najważniejsze jest rozpoznanie przyczyny przewlekłego kaszlu i jego leczenie.

Przyczyny przewlekłego kaszlu

Trzy główne przyczyny przewlekłego kaszlu:

astma oskrzelowa 25-60%

refluks żołądkowo-przełykowy (RŻP) 5-40%

nieżyt nosa i zatok z objawem spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła (PNDS – post-nasal drip syndrome) 8-70%

Refluks żołądkowo-przełykowy polega na nieprawidłowym zarzucaniu treści żołądkowej do przełyku, która powoduje uszkodzenie śluzówki przełyku. Najczęściej występującą dolegliwością jest zgaga lub uczucie palenia w klatce piersiowej poniżej mostka.

Moszczyński Paulin
www.lider.szs.pl

Skomentuj