DusznościDuszność jest subiektywnym odczuciem brakiem tchu, objawiającym się przede wszystkim niedostatecznym dostarczeniem tlenu do organizmu i upośledzeniem wydalania z niego dwutlenku węgla. Przyczyn duszności może być wiele. Zazwyczaj są to schorzenia układu oddechowego, krążenia, choroby klatki piersiowej i mięśni, czynniki psychogenne i wiele innych. Najbardziej znane nam wszystkim przyczyny duszności mają związek z chorobami układu oddechowego. Przykładem takich schorzeń są np. astma oskrzelowa i rozedma płuc. Tymi dwoma rodzajami duszności zajmijmy się.

Astma oskrzelowa - przyczyną jej występowania jest najprawdopodobniej wrodzona nadwrażliwość błony śluzowej oskrzeli. Pojawienie się astmy u danej osoby, ma wiele uwarunkowań, np. alergie. Moment kiedy organizm zaczyna reagować alergicznie i nadmiernie na szereg bodźców zewnętrznych zależy też od równowagi psychicznej i wydolności danej osoby.

W przypadku prawie połowy ludzi chorych na astmę, czynnikiem wywołującym napady duszności są zakażenia dróg oddechowych. Około 20 % przypadków chorych na astmę to osoby uczulone np. na pyłki kwitnących roślin, sierść zwierzęcą, środki chemiczne lub leki. Jeszce rzadziej choroba ta jest spowodowana wysiłkiem fizycznym.

W czasie napadu astmy dochodzi do obrzęku błony śluzowej oskrzeli, przy jednoczesnym obkurczeniu warstwy mięśniowej, doprowadzając do ich zwężenia. Zagęszczony śluz zatyka światło oskrzeli. W ataku astmy typowy jest napad kaszlu i duszności. W przeciwieństwie do zapalenia oskrzeli, mają one charakter napadowy i ustępują pod wpływem leczenia. Napad astmy zwykle rozpoczyna się drażniącym kaszlem, który coraz bardziej dokucza choremu. Napadowi towarzyszy też silna duszność. Typowe przy tym jest trudność w wydychaniu powietrza z płuc. Towarzyszy temu, typowy świszczący odgłos. Po napadzie wszystkie te objawy ustępują.

Rozedma płuc – jest chorobą rozwijającą się powoli, i jej objawy też ujawniają się z wolna. Mogą one narastać w ciągu paru miesięcy, lub nawet lat. Powoduje to fakt nie zauważenia objawów w porę. Objawami rozedmy płuc może być:

  • zmniejszenie wydolności fizycznej organizmu
  • pojawienie się wcześniej niż dotychczas zadyszki przy wysiłku fizycznym
  • występowanie duszności nawet w czasie spoczynku
  • oddech staje się świszczący
  • niekiedy może pojawić się też kaszel
  • obrzęk kończyn, który jest wynikiem osłabienia przez rozedmę czynności serca. Jak widać większość tych objawów ma związek z dusznością.

Leczenie rozedmy płuc opiera się jedynie na zmniejszeniu dolegliwości, gdyż samych zmian w płucach, nie da się już cofnąć.

Te dwa, opisane wyżej schorzenia mają ścisły związek z dusznościami.

Zagrożenie życia z powodu duszności

Duszność, której towarzyszy sinica może być objawem wskazującym na zagrożenie życia, dlatego konieczna jest natychmiastowa interwencja lekarska i udzielenie pierwszej pomocy. Jak to rozpoznać? Sinica charakteryzuje się przede wszystkim szaroniebieskim lub niebieskoczerwonym zabarwienie skóry i błon śluzowych. Najbardziej widoczna jest na wargach oraz małżowinach usznych, koniuszku nosa oraz opuszkach palców. Sinica jest spowodowana pozbawioną w tlen hemoglobiną, znajdującą się w krwi. Przyczyną duszności połączonej z sinicą może być niewydolność oddechowa, niewydolność krążenia czy też wady serca.

Postępowanie z chorym

Nie można jednoznacznie określić sposobu pomocy osobie odczuwającej duszność, dlatego że powodów takiego stanu może być wiele. Jeżeli osoba wie o podłożu swoich duszności, zazwyczaj posiada lekarstwa, które powinna zażyć.

Do podstawowych sposobów pomocy przy duszności możemy zaliczyć:

  • uspokojeniu chorego
  • ułożenie w wygodnej dla chorego pozycji
  • zapewnienie dopływu świeżego powietrza

W przypadku duszności sercowej, której towarzyszą różowe plwociny, należy zadbać o to, by chory zażył stosowne lekarstwa, jeżeli je posiada, oraz by znajdował się w pozycji siedzącej. Należy przewietrzyć pomieszczenie, w którym się znajduje.

W sytuacji ataku duszności połączonej z sinicą, niezwłocznie trzeba wezwać pogotowie ratunkowe i powiadomić o wystąpieniu sinicy.

Opracowała
Anna Głowacka

Skomentuj