Home > Choroby > Czym jest kaszel?

Czym jest kaszel?

Kaszel to naturalny odruch chroniący płuca, który oczyszcza drogi oddechowe z czynników drażniących takich jak dym czy śluz (lepka wydzielina). Reakcja taka zapobiega rozwojowi infekcji. Jednak kaszel może być również objawem choroby.

Ciągłe kaszlenie powoduje wiele nieprzyjemnych skutków ubocznych – ból w klatce piersiowej, zmęczenie, zamroczenie oraz nietrzymanie moczu. Może zakłócić sen, kontakty towarzyskie i pracę.

Co go powoduje?

Kaszlenie powstaje na skutek podrażnienia zakończeń nerwowych dróg oddechowych przez określone substancje drażniące i uczulające, a także niektóre leki. Kaszel może być również wywołany chorobą.

Substancje drażniące i uczulające

Substancja drażniąca to czynnik, na działanie którego jesteśmy wrażliwi. Palenie papierosów jak i bierne palenie może podrażniać nasze płuca. Co więcej, palenie prowadzi do różnych chorób, które mogą wywołać kaszel. Inne czynniki drażniące drogi oddechowe to zanieczyszczone powietrze, opary farby oraz produkty perfumowane (np. perfumy i odświeżacze powietrza).

Substancja uczulająca to czynnik, na który jesteśmy uczuleni – kurz, sierść, pleśń lub pyłki drzew, traw i kwiatów.

Kaszlenie oczyszcza drogi oddechowe z substancji drażniących i uczulających, co zapobiega infekcjom.

Choroby

Niektóre choroby mogą wywołać kaszel ostry, podostry i przewlekły.

Przeziębienie lub inna infekcja górnych dróg oddechowych najczęściej powoduje kaszel ostry. Do infekcji górnych dróg oddechowych należy zaliczyć grypę, zapalenie płuc i krztusiec. Kaszel ostry utrzymuje się do 3 tygodni.

Kaszel podostry to kaszel utrzymujący się po przebytej grypie lub innej infekcji górnych dróg oddechowych. Trwa on od 3 do 8 tygodni.

Kaszel przewlekły najczęściej towarzyszy katarowi zanosowemu, astmie i chorobie refleksowej przełyku (GERD). Trwa powyżej 8 tygodni.

Katar zanosowy to śluz, który spływa z nosa do gardła. Wydzielina ta podrażnia gardło. Katar zanosowy powstaje na skutek zapalenia zatok przynosowych, grypy lub ciągłego kontaktu z czynnikami drażniącymi lub uczulającymi.

Astma to przewlekła choroba płuc, która podrażnia i zwężą drogi oddechowe.

GERD to schorzenie, które polega na cofaniu się kwasu z żołądka do gardła.

Inne przyczyny przewlekłego kaszlu:

  • Zakażenie dróg oddechowych. Kaszel powstały w wyniku infekcji górnych dróg oddechowych może przekształcić się w przewlekły kaszel.
  • Przewlekłe zapalenie oskrzeli – choroba powstała na skutek nieustannego podrażniania nabłonka dróg oddechowych. Główną przyczyną jest palenie papierosów.
  • Rozstrzenie oskrzeli – uszkodzenie dróg oddechowych. Powietrze nie jest doprowadzane ani nich wyprowadzane. Powstaje w następstwie infekcji lub innych chorób uszkadzających ścianę dróg oddechowych.
  • Rak płuc – w rzadkich przypadkach to choroba powoduje przewlekły kaszel. Większość chorych pali bądź wcześniej paliła papierosy.
  • Niewydolność serca – stan, kiedy serce nie jest w stanie prawidłowo pompować krwi. W ciele może zacząć gromadzić się płyn, co prowadzi do różnych objawów. Nagromadzony w płucach płyn jest przyczyną przewlekłego kaszlu.

Leki

Niektóre lekarstwa mogą być przyczyną przewlekłego kaszlu, np. inhibitory konwertazy angiotensyny czy leki beta-adrenolityczne. Inhibitory konwertazy angiotensyny stosuje się w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Lekami beta-adrenolitycznymi leczy się nadciśnienie tętnicze, migrenę oraz jaskrę.

Jakie są oznaki i objawy kaszlu?

Kiedy kaszlesz może pojawić się śluz. Rzadko kiedy ludzie odkasłują krwią. W takich wypadkach należy zgłosić się do lekarza.

Kaszel może być objawem choroby i towarzyszyć jej pozostałym oznakom. Na przykład, chorzy na grypę mogą mieć katar lub niedrożny nos, a cierpiący na chorobę refluksową przełyku mogą wyczuwać kwaśny posmak w ustach.

Przewlekły kaszel powoduje zmęczenie ponieważ kaszląc zużywamy energię. Może również doprowadzić do problemów z zasypianiem jak i zakłócić kontakty towarzyskie i pracę. Inne następstwa to ból głowy, ból w klatce piersiowej, nietrzymanie moczu, pocenie się, a czasem pęknięcie żeber.

Jak leczyć kaszel?

Najlepszym sposobem byłoby zwalczyć przyczynę kaszlu. Niestety, często jest ona nieznana. Inne sposoby przynoszące ulgę to zażywanie leków lub używanie inhalatorów.

Kaszel ostry i podostry

Kaszel ostry utrzymuje się nie dłużej niż 3 tygodnie. Najczęstszą przyczyną jest przeziębienie lub inna infekcja górnych dróg oddechowych (grypa, zapalenie płuc, krztusiec). Kaszel ostry zazwyczaj ustaje wraz z chorobą.

Kaszel podostry trwa od 3 do 8 tygodni. Ten rodzaj kaszlu może utrzymywać się jeszcze długo po przebytej chorobie.

Jak wynika z badań, antybiotyki i lekarstwa na grypę nie są w stanie wyleczyć przeziębienia. Mimo to lekarz może zalecić lek mający na celu zwalczenie innej przyczyny kaszlu ostrego lub podostrego, np. przepisać antybiotyk choremu na zapalenie płuc.

Przewlekły kaszel

Przewlekły kaszel trwa dłużej niż 8 tygodni. Najczęstszą przyczyną jest katar zanosowy, astma i choroba refluksowa przełyku (GERD).

Katar zanosowy to śluz, który spływa z nosa do gardła. Wydzielina ta podrażnia gardło. Katar zanosowy powstaje na skutek zapalenia zatok przynosowych, grypy lub ciągłego kontaktu z czynnikami drażniącymi lub uczulającymi.

Jeśli cierpisz na zapalenie zatok przynosowych, lekarz może przepisać ci antybiotyki. Jeśli przyczyną tego kataru są substancje drażniące i uczulające, lekarz może zalecić unikanie kontaktu z nimi.

Jeśli chorujesz na astmę, postaraj się unikać substancji drażniących i alergicznych. Zażywaj przepisane lekarstwa zgodnie z zaleceniem lekarza.

GERD powstaje na skutek cofania się kwasu z żołądka do gardła. Lekarz może przepisać leki, które zmniejszą ilość kwasu w żołądku. Aby uśmierzyć objawy choroby zaleca się odczekanie 3-4 godzin po posiłku przed położeniem się lub pójściem spać. Najlepiej jest leżeć z podniesioną głową.

Palenie może również doprowadzić do przewlekłego kaszlu. Najlepszym sposobem jest rzucenie nałogu. Zapytaj swojego lekarza o programy i produkty, które mogą w tym pomóc. Staraj się unikać biernego palenia.

Inne przyczyny przewlekłego kaszlu to zakażenie dróg oddechowych, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozstrzenie oskrzeli, rak płuc i niewydolność serca. Leczenie tych przyczyn opiera się na podawaniu lekarstw. Może również obejmować inne metody i terapie jak również unikanie kontaktu z czynnikami drażniących i alergicznych łącznie z rzuceniem palenia.

Jeśli przewlekły kaszel został wywołany zażywanym lekarstwem, lekarz może przepisać ci inne.

Leczenie kaszlu a nie przyczyny

Kaszlenie jest istotne ponieważ oczyszcza drogi oddechowe z substancji drażniących (dym, śluz) oraz zapobiega infekcjom.

Lekarstwa na kaszel stosuje się w przypadkach, gdy przyczyna kaszlu nie jest znana, oraz gdy kaszel staje się uciążliwy.

Leki pozwalają kontrolować kaszel oraz odkasływać śluz. Lekarz może zalecić następujące lekarstwa:

  • Leki przeciwkaszlowe – uśmierzają kaszel. Są one jednak stosowane, gdy nic innego nie pomaga. Nie ma dowodów, że leki przeciwkaszlowe kupowane bez recepty przynoszą ulgę.
  • Leki wykrztuśne – zmniejszają ilość śluzu oraz ułatwiają jego odkrztuszanie.
  • Leki rozszerzające oskrzela – rozluźniają drogi oddechowe.

Inne formy leczenia również przynoszą ulgę podrażnionemu gardłu oraz pomagają w pozbyciu się śluzu. Pomocne są tu nawilżacze powietrza jak również picie dużej ilości płynów (woda, zupy, soki). Zapytaj swojego lekarza ile płynów powinieneś wypijać.

Kaszel u dzieci

Nie ma dowodu, że leki na kaszel i przeziębienie mogą uśmierzyć kaszel u dzieci. Co więcej, takie lekarstwa mogą im nawet zaszkodzić. Powiadom lekarza o kaszlu i spytaj jak go leczyć.

Powyższy artykuł został napisany na podstawie publikacji udostępnionej przez National Heart Lung and Blood Institute – instytutu zajmującego się sprawami związanymi z sercem, płucami i układem krwionośnym.

Pełna wersja publikacji w języku angielskim jest dostępna pod adresem:
http://www.nhlbi.nih.gov/health/dci/Diseases/cough/cough_whatis.html

Tłumaczenie zostało wykonane przez biuro tłumaczeń IBT.
Link: biuro tłumaczeń

Skomentuj używając Facebooka

Dodaj komentarz bez użycia Facebooka