Fot. sxc.huWiele ważnych czynności życiowych wymaga dostatecznej ilości cynku w tkankach i narządach człowieka. Cynk jest niezbędny do prawidłowego widzenia, odczuwania smaku i węchu oraz gojenia się ran. Niedobór tego mikroelementu w okresie ciąży może być przyczyną poważnych wad rozwojowych płodu np. oka i rdzenia kręgowego, oraz wpływa na rozrodczość kobiet. Brak cynku w organiźmie wywołuje zaburzenia błędnika – narządu odpowiedzialnego za utrzymywanie równowagi, głuchotę, zaburzenia neurologiczne i rozmiękanie kości. Jego niedobór w ustroju może być powodem niedokrwistości i różnego rodzaju zmian zapalnych skóry współistniejących z nadmiernym rogowaceniem naskórka.

Możliwy jest związek przyczynowy między niedoborem cynku a poważną chorobą psychiczną jaką jest schizofrenia. U osób z tym schorzeniem poziom cynku we krwi jest niski a jego stężenie w mózgu wynosi połowę ilości obserwowanej u ludzi zdrowych. Niedobory cynku wśród ludzi opisano po raz pierwszy na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych wśród mieszkańców Iranu i Egiptu. Za przyczynę uznano niedostateczną zawartość cynku w diecie oraz dużą utratę tego mikroelementu z potem. Brak cynku w ustroju manifestował się zahamowaniem wzrostu, anemią, zmianami na skórze, wyniszczeniem oraz powiększeniem wątroby i śledziony. Od dawna znany jest związek pomiędzy cynkiem i witaminą A. Objawy awitaminozy A są identyczne z tymi jakie występują przy braku cynku w ustroju. Witamina A jest niezbędna do regeneracji naskórka, widzenia o zmroku oraz do prawidłowego funkcjonowania mechanizmów odpornościowych.

Dzienne zapotrzebowanie na cynk wynosi 15 mg na dobę i zwiększa się o 5 mg u dorastających dzieci, kobiet w ciąży i okresie karmienia. Podobnie jak w przypadku żelaza, należy pamiętać o stosunkowo niewielkim wchłanianiu się cynku w przewodzie pokarmowym. Osoba zdrowa wchłania około 15% cynku obecnego w pokarmach i ilość ta w zależności od stopnia niedoboru w ustroju może wzrosnąć, ale maksymalnie tylko do 45%. Wchłanianie cynku zaburza alkohol, wapń i fosforany.

Najwięcej cynku znajduje się w produktach pochodzenia morskiego (ryby, ostrygi, kalmary) nasionach dyni i słonecznika, otrębach pszennych, cebuli, czosnku, wątrobie oraz herbacie i wodzie pitnej. Jako źródło cynku zaleca się także niektóre gatunki grzybów (kania, pieczarka, maślak), groch, fasolę, soczewicę, kiełki pszenicy i drożdże.

Moszczyński Paulin

www.lider.szs.pl

Skomentuj