Alergie pokarmowePrzewód pokarmowy napotyka na olbrzymią ilość obcych antygenów i związków chemicznych. Wraz z rozwojem jelita nasz układ immunologiczny przyzwyczaja się do pokarmów. Aby nasz przewód pokarmowy prawidłowo się rozwijał warto zadbać o to, by nasze dziecko było karmione naturalnie. Dlaczego? Pokarm matki dostarcza maleństwu niezbędnych elementów, które są potrzebne do prawidłowego rozwoju śluzówki przewodu pokarmowego. Układ odpornościowy ma za zadanie obronę organizmu przed bakteriami, wirusami, które po wniknięciu do naszego ustroju powodują różnorodne patologie.

Czym jest alergen?

Alergenem jest substancja biologiczna lub chemiczna, która posiada zdolność do uczulenia, a w późniejszym okresie do wywoływania objawów alergicznych. Liczba substancji mogących uczulać jest ogromna. Zarówno białka, jak węglowodany, a nawet proste związki chemiczne w pewnych warunkach nabierają właściwości alergenów.

Alergeny możemy podzielić na wziewne, pokarmowe, kontaktowe oraz wstrzykiwane.

Alergeny pokarmowe

Ta grupa alergenów stanowi różnorodne substancje, które posiadają jedyną cechę wspólną, jaką jest wnikanie do organizmu przez błony śluzowe przewodu pokarmowego. Charakterystyczne dla alergii pokarmowej jest fakt, że ma ona charakter wielonarządowy.

Alergie pokarmowe

Alergie pokarmowe należą do często występujących alergii. Alergie pokarmowe powstają wskutek reakcji układu immunologicznego wywołanej przez określony alergen zawarty w produkcie pokarmowym. W najprostszym przypadku alergik wie, że jest uczulony na dany produkt, bowiem doświadczył poważnych zaburzeń po jego spożyciu. W wielu przypadkach wykrycie pokarmu uczulającego nie jest wcale takie proste. Rozpoznanie to jest utrudnione z powodu złożoności produktów, którymi się chory odżywiał.

Przyczyny alergii pokarmowej

Warto przyjrzeć się temu, co sprzyja powstawaniu alergii przewodu pokarmowego.

Oto główne przyczyny alergii pokarmowych:

  • Spożywanie pokarmu uczulającego
  • Spożywanie posiłków w pośpiechu
  • Niedokładne żucie pokarmów

Te dwa, wyżej wymienione nawyki żywieniowe sprawiają, że do naszego żołądka i jelit przedostają się duże kęsy jedzenia

  • Nadużywanie kawy, alkoholu i mocnej herbaty powoduje zakwaszenie treści żołądka oraz jelita, a tym samym zwiększa się przepuszczalność śluzówki i jelita.
  • Nadużywanie cukrów, mięsa, mleka oraz przetworów mlecznych, które zakwaszają ślinę, treść żołądka i jelit.
  • Obecność pasożytów, które wywołują stany zapalne śluzówki, jelita, a tym samym niszczą barierę jelitową.
  • Helicobacter pylori

Główne objawy alergii pokarmowej:

  • Nieprzyjemny zapach z ust, który jest przyczyną nietolerancji pokarmowej
  • Afty czyli bolesne owrzodzenia jamy ustnej
  • Biegunki, które trwają miesiącami lub nawet latami, mogą być objawem lambliozy, nietolerancji cukrów lub alergii pokarmowej.
  • Zapalenie czerwienie wargowej
  • Bóle brzucha
  • Pleśniawki
  • Zapalenie dziąseł
  • Język geograficzny
  • Śluz w stolcu
  • Zgaga
  • Zaparcia
  • Zajady
  • Kaszel
  • Anemia, która jest spowodowana krwistymi stolcami
  • Nawracające infekcje górnych i dolnych dróg pokarmowych
  • Zaburzenie snu
  • Utrzymujący się katar

Leczenie alergii pokarmowych

Leczenie alergii pokarmowych polega przede wszystkim na wprowadzeniu diety eliminacyjnej. Krotko mówiąc, polega to na usunięciu z jadłospisu produktów powodujących uczulenia. Przed każdym wprowadzeniem diety powinniśmy skonsultować się z lekarzem bądź doświadczonym dietetykiem, gdyż zrezygnowanie z dużej liczby produktów, naraża nas często na niedobory najróżniejszych składników. Lekarz alergolog zleci wykonanie specjalistycznych testów skórnych oraz badań krwi na obecności przeciwciał zwalczających określone substancje.

Choroby alergiczne przewodu pokarmowego

Alergie pokarmowe często dotykają przełyku. Obrzęk i stan zapalny przełyku może wskazywać na alergie pokarmowe. Chory ma problemy z połykaniem, czuje pieczenie za mostkiem. Ten rodzaj alergii pokarmowej objawia się tym, że chory ma wrażenie obecności przeszkody w przełyku.

Diagnoza jest nierzadko trudno. Mimo badania usg, czy też klasycznych badań laboratoryjnych lekarz nie zawsze potrafi potwierdzić, że chory cierpi na alergiczne zmiany w przełyku. Zmiany zapalne przełyku mogą być przyczyną obecności Helicobacter pylorii.

Alergia na nabiał

Alergia na nabiał jest jednym z częściej występujących rodzajów alergii pokarmowych.

Do nabiału zaliczamy produkty spożywcze, których wspólną cechą jest pochodzenie. Tu wspólnym mianownikiem jest mleczne pochodzenie. Zatem możemy tu wymienić takie produkty jak:

  • sery
  • twarogi
  • kefiry
  • śmietany
  • serki homogenizowane
  • jogurty
  • a także samo mleko

Do nabiału zaliczamy także jaja.

Nabiał odgrywa bardzo ważną rolę w żywieniu człowieka i jest konicznym elementem każdej diety. Niestety nabiał i przetwory mleczne mogą powodować u ludzi objawy alergii. Nie oznacza to jednak, że alergik musi całkowicie zrezygnować ze spożywania nabiału i produktów mlecznych.

Istnieją specjalne zamienniki mleka i jego produktów, które nie posiadają w swoim składzie uczulających składników. Nie mają one jednak smaku typowego nabiału, ale mogą być jego substytutem, dla osób cierpiących na alergię.

Skaza białkowa, czyli alergia na mleko, jest najbardziej powszechną alergią pokarmową. Najczęściej uczula białko mleka krowiego.

Karmienie piersią, nawet przez pierwszy rok życia małego dziecka, jest niezmiernie ważne. Zbyt szybkie, przejście na mleko modyfikowane, może spowodować pierwsze objawy skazy białkowej.

Aby zapobiegać wystąpieniu uczulenia na mleko krowie, można próbować je zastąpić innym rodzajem mleka, na przykład kozim, lub owczym.

Objawy skazy białkowej

Objawy uczulenia na białko mleka krowiego, mogą być bardzo różne i mogą dotyczyć wielu narządów.

Najczęstszymi objawami są:

  • wszelkie zmiany skórne, takie jak: pokrzywki, wyprysk niemowlęcy, atopowe zapalenie skóry
  • objawy astmy, zapalenie błony śluzowej nosa, ucha środkowego, krtani, nawracające zapalenie oskrzeli
  • objawy ze strony układu pokarmowego: biegunka, wymioty, nudności, kolka brzuszna, zaparcia

Groźne mogą być powikłania skazy białkowej, w postaci niedokrwistości, zaburzeń we wzroście i odżywianiu, gorszego uwapnienia kości, a nawet drgawek, gorączki, a w skrajnym przypadku wstrząsu anafilaktycznego.

Alergia na jajo jest jednym z częściej występujących rodzajów alergii pokarmowej. W większości przypadków, reakcja alergiczna dotyczy nietolerancji białka jaja kurzego, a nie żółtka. Jednak nie wszyscy tak twierdzą. Faktem pozostaje to, że substancje alergizujące w jajku, giną pod wpływem wysokiej temperatury, więc jajko po ugotowaniu nie jest już tak szkodliwe dla alergika.

Aby potwierdzić reakcję alergiczną związaną ze spożyciem jaja kurzego, powinniśmy zwrócić uwagę, czy nie wystąpi reakcja po skonsumowaniu jajka innego gatunku ptaków, na przykład przepiórki.

Objawy alergii na jaja

Najczęstszymi objawami uczulenia na białko jaja kurzego, są zmiany skórne.

Leczenie polega, polega przede wszystkim, na dokładnym czytaniu etykiet produktów które kupujemy w sklepie. Białko jaj kurzych zawierają między innymi takie produkty jak:

  • kremy, sosy, gotowe zupy
  • makarony jajeczne
  • płatki śniadaniowe
  • pieczywo
  • majonez
  • słodycze – ciasta, lody, czekolada
  • niektóre leki – np. szczepionki.

Osoby uczulone na białko jaja kurzego, powinny się wystrzegać produktów, które w swoim składzie mają między innymi: białko, żółtka jaj, jaja w proszku, witelinę, albuminę.

Jaja i białko jaj można jednak zastąpić w przepisach kulinarnych, więc nie musi się to wiązać z wyrzeczeniem. Przykładem może tu być łyżeczka drożdży rozcieńczona w jednej czwartej filiżance ciepłej wody.

Alergie na owoce

Alergia na owoce jest powszechnym zjawiskiem. Często mogą uczulać owoce pochodzenia południowego, cytrusy takie jak:

  • cytryna
  • pomarańcza grapefruit
  • banany

Uczulać także mogą owoce krajowe, takie jak: jabłka lub truskawki.

Objawy alergii na owoce, mogą się pojawić w każdym wieku, zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Mogą nastąpić również, niespodziewanie po wielu latach spożywania tychże owoców.

Objawy alergii na cytrusy, jabłka i truskawki

Typowymi objawami alergii na te owoce są zmiany skórne oraz duszność. Najczęściej uczulającymi owocami są cytryny i pomarańcze. Objawy nie muszą występować wyłącznie po zjedzeniu owoców. Może się tak zdarzyć, że alergia ujawni się w momencie, gdy osoba siedząca obok alergika będzie obierała owoc ze skórki.

W przypadku alergii na truskawki, typowymi objawami są: pokrzywka, wysypka na ciele oraz bolesna biegunka.

Alergia na jabłka, może powodować między innymi: obrzęki twarzy, warg, swędzenie, chrypkę, uczucie drętwienia języka, pokrzywka.

W przypadku alergii na owoce, należy jednak pamiętać, że nie uczulają tylko owoce, ale wszystkie produkty je zawierające, takie jak: kaszki, soki, jogurty lub ciasta.

Leczenie alergii na owoce

Jak każda alergia pokarmowa, tak i alergia na owoce, może uprzykrzyć życie. Istnieją dwie teorie, co do postępowania w przypadku wystąpienia tego typu alergii.

Pierwsza z nich mówi, że należy z diety należy całkowicie wyeliminować wszystkie owoce, które mają na chorego działanie alergiczne.

Druga teoria mówi, że owoców cytrusowych lub truskawek nie należy eliminować z diety, lecz spożywać je w niewielkich ilościach, aż do ustąpienia objawów uczulenia.

Alergia na mąkę i przetwory mączne

Alergia pokarmowa na mąkę występuje zazwyczaj po spożyciu chleba. Największe ryzyko uczulenia jest po spożyciu białego chleba, który zawiera gluten, wodę, skrobię, drożdże piekarskie, zarodniki grzybów pleśniowych. Wszystkie te składniki są alergenami. Z kolei wyroby mączne, a zwłaszcza te cukiernicze zawierają dodatkowo substancje aromatyczne oraz jajka kurze, które jak już wiemy u wielu alergików powodują uczulenie.

Objawami uczulenia na mąkę są zazwyczaj dychawica, nieżyt nosa, wypryski.

Alergie pokarmowe na co dzień

Każdy pokarm może wywołać reakcję alergiczną, która w konsekwencji doprowadza do zmian chorobowych w różnych narządach. Jedne pokarmy wywołują alergię rzadziej, a inne częściej.

Do najczęściej spotykanych pokarmów uczulających należą:

  • mleko krowie
  • jaja
  • mięso
  • kakao
  • czekolada

Warto nadmienić, że czekolada oraz kakao należą do przysmaków, które są częstą przyczyną bólów głowy. Zawierają dopaminę, która uwalnia histaminę i inne substancje aktywne z komórek układu immunologicznego.

W mleku znajduje się wiele alergenów białkowych, takich jak np. kazeina i betalaktoglobulina. Mleko może powodować alergię nie tylko jako napój. Produkty mleczne mają to samo działanie.

Skomentuj

Komentarze (3)

  1. klaudiatmp pisze:

    nowoczesne badania krwi pomagają teraz wykryć czynniki uczulające (alergeny, dzięki czemu dowiemy się na co jesteśmy uczuleni

  2. Wlodek pisze:

    Alergie na cytrusy to oczywiście tragedia dla kogoś kto uwielbia te owoce. Jest to przykre tymbardziej, że często nie mamy na to wpływu że akurat to nas uczula. Moim zdaniem rozwiązaniem może być próba kosztowania owoców cytrusowych, które zawierają mniej kwasku, tj są mniej kwaśne – bardziej delokatne. Jak w artykule wyżej wspomniano nie najlepszym rozwiązaniem będą cytryny i pomarańcze. Pewne odmiany mandarynek w smaku są bardzo delikatne i być może dla kogoś kto gustuje w tych owocach, w małych ilościach nie spowodowało by to żadnych objawów.

  3. Ania pisze:

    Mam 37 lat od jakiegoś roku występuje u mnie wysypka nawet nie jedząc tylko przy obieraniu cytrusów, ostatnio nawet przy wyciskaniu cytryny po 10 minutach pojawia się wodny swędząco bolący bąbel. Uwielbiam cytrusy i ciężko mi z nich rezygnować.